[MỪNG THỌ CÔ HOAN - 70 ĐỜI CÒN XANH] - Paris thương về Cô... (Hồ Thụy Trang)

PARIS THƯƠNG VỀ CÔ…

 

Paris, le 12 juin 2012

 

Không có một trường học nào có thời gian đào tạo học sinh dài hạn như Trường Nhạc. Không có một nơi nào mà tình Thầy Trò gắn bó hằng mấy chục năm như Trường Nhạc. Cũng không có một môi trường nào mà khi đã tốt nghiệp học sinh vẫn luôn có dịp quay lại thăm Thầy Cô và gặp gỡ

bạn bè mới, cũ như Trường Nhạc. Nơi đây, Thầy Cô nhìn thấy từng ngày, từng năm tháng, sự trưởng thành về tinh thần lẫn thể xác của học sinh.

 

“Trường Nhạc”, cái tên thân quen mà chúng em thường gọi, nó còn mang tên trường Quốc Gia Âm Nhạc và Kịch Nghệ Saigon (trước 1975), và được đổi tên Trường Âm Nhạc sau 1975, đến 1981 chính thức trở thành Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh.

 

Tại nơi này, tháng 6 năm 1972, em ngỡ ngàng đặt bước chân bé nhỏ vào trường để dự thi tuyển học sinh môn đàn tranh. Ngôi trường sao mà to quá trong mắt của con bé chưa tròn 8 tuổi, cao chưa bằng cây đàn tranh, ngày xưa chỉ dài có 1 mét mốt (1m10)!!! Em được Ba đưa đến trường dự thi, Ba ngạc nhiên nhận ra và chỉ 1 cô giáo trong ban giám khảo và nói: “Đó là Cô Phạm Thúy Hoan, là bạn học với Ba thời trung học”, và em đã biết Cô từ ngày đó...

 

Kể ra cũng đã 40 năm tròn rồi Cô nhỉ?

 

Kỷ niệm đối với Thầy Cô và bạn bè trường Nhạc trong bao nhiêu năm qua thì không thể kể hết được. Bao nhiêu giờ lên lớp, bao nhiêu buổi tập dợt để chuẩn bị cho những buổi biểu diễn hằng năm ở trường... Rồi còn nữa, những buổi Thầy trò tay xách nách mang, khuân vác nhạc cụ đi “đánh” bên ngoài...

 

Vẫn còn đó hình ảnh căn gác nhỏ xíu trong ngôi nhà của Cô trên đường Hòa Hưng, trời Saigon oi bức buổi trưa hè, thế mà chúng em “nhồi nhét” nhau tập dợt, chuẩn bị lên chương trình cho trường tiểu học Triệu thị Trinh. Nụ cười lúc nào cũng nở trên môi, Cô bao giờ cũng nhiệt tình và kiên nhẫn...

 

Ngày kia, nhìn thấy Cô vào trường, mà sao ngờ ngợ, em tự đặt câu hỏi “Cô Hoan hả? Sao lạ quá, nhận không ra, có phải Cô không? Nhưng không giống Cô mọi ngày???”. Đến khi Cô cười, mới có thể xác định chắc chắn là Cô!!!! Té ra, Cô đi... “làm đẹp”!!! Cô trẻ ra và trẻ đến bây giờ! Mong Cô và kính chúc Cô thêm nhiều sức khỏe.

 

Thương,

 

Hồ Thụy Trang

[MỪNG THỌ CÔ HOAN - 70 ĐỜI CÒN XANH] - BAN ĐÀN TRANH HƯƠNG XƯA kính mừng thọ 70

BAN ĐÀN TRANH HƯƠNG XƯA

KÍNH MỪNG NGÀY SINH GIÁO SƯ PHẠM THÚY HOAN

 

 

Kính gởi Giáo Sư Phạm Thúy Hoan,

 

Ban nhạc cổ truyền HƯƠNG XƯA ở hải ngoại , thương kính gởi đến Giáo Sư PHẠM THÚY HOAN, lời chúc thọ 70 đậm đà tình thương và chân thành nhất của Hương Xưa.

 

"Thất thập cổ lai hy"

 

Thương chúc cô Thúy Hoan, vị Giáo Sư đã cống hiến cả đời mình cho Âm Nhạc, mãi mãi thành công, an vui, hạnh phúc và nhất là sức khỏe thật dồi dào để hướng dẫn thế hệ trẻ tiếp nối giữ gìn nền âm nhạc cổ truyền của Việt Nam  được sống mãi với thời gian.

 

Rất quí mến.

T.M. Ban Nhạc Hương Xưa Houston, Texas

 

Ngọc-Sương

[MỪNG THỌ CÔ HOAN - 70 ĐỜI CÒN XANH] - MỪNG BẠN LÊN LÃO (Phương Oanh)

MỪNG BẠN LÊN LÃO

Tôi biết Hoan đã từ lâu lắm rồi. 

Thời gian trôi hơn bốn mươi năm qua,tình bạn chúng tôi vẫn là keo sơn muôn thuở. Vì sự vô tình hay hữu ý, tên của Hoan và tôi là cùng một chữ chỉ có đổi vị trí H đàng trước hay đàng sau mà thôi...

Tôi nhớ hoài một ngày, năm 1966 - 1967, anh Đông, con trai chủ tiệm đàn Đông Hưng, chuyên làm các loại đàn dân tộc Việt Nam, đến nhà chơi với các chị, thấy tôi có giọng hát hay, thích âm nhạc, nên đề nghị dắt tôi đến nhà thầy Nguyễn Hữu Ba ở đường Nguyễn Thiện Thuật để xin học đàn, lúc đó tôi khoảng chừng 11, 12 tuổi. 

Khi tôi đến, thì thấy có một cô gái gầy gầy, tóc thả dài ngang lưng, mặc bộ áo dài trắng có huy hiệu trên áo và một người con trai trong y phục học sinh quần xanh áo trắng theo bố, bước ra cổng...

Lúc đó, tôi chưa biết Hoan và Trường, vì mình là lính mới tò te, chưa biết đàn tranh, đàn tỳ bà, chưa bao giờ nhìn thấy một cây đàn dân tộc nào hết, nói tóm lại cứ đi theo anh bạn của chị đến nhà thầy Nguyễn Hữu Ba mà không biết sẽ được học đàn gì...gì gì cả. 

Hoan và Trường vừa ra khỏi cửa, thầy Ba quay sang chúng tôi, anh Đông giới thiệu xin ghi danh cho tôi học đàn, thầy Ba vui vẻ nói là đúng lúc học để chuẩn bị thi vào trường Quốc Gia Âm Nhạc luôn. Năm đó trường vừa dọn tới đường Nguyễn Du và đang cho ghi danh nhạc sinh để thi tuyển vô...

Thời gian trôi qua, tình bạn chúng tôi lớn dần theo năm tháng, bao nhiêu biến chuyển trong trường, bao nhiêu đổi thay của thời cuộc. Trường đã được điều hành qua các vị giám đốc Nguyễn Phụng, Đỗ Thế Phiệt, Nghiêm Phú Phi cho đến ngày tôi rời trường để đi sang nhà người ta tháng 1 năm 1975...

Ngày tôi ra phi trường, Hoan đã tiễn chân tôi với những lời nói mà không bao giờ tôi quên... Oanh đi, quê hương Việt Nam mất đi một nhân tài... nhưng tôi đã trả lời Oanh sẽ không bao giờ quên ngày hôm nay, và ở xứ người, nếu Oanh không làm được gì cho âm nhạc dân tộc, Oanh sẽ không trở về để gặp lại Hoan. 

Qua những lá thư liên lạc với nhau, Hoan hay kể cho tôi nghe những gì xảy ra ở trường, và hay nhắc đến 'đám' học trò của tôi gần 50 em, lớn nhỏ đủ cở, buồn hiu hắt từ khi cô giáo đi xa, các em hay ngồi ở bực thang cấp trước lớp chứ không còn tung tăng chạy nhảy đùa giỡn hoặc chạy qua lề đường dinh Độc Lập có những cây me thật to, trái chín rất ngon rớt xuống đất, để lượm về cho tôi ăn như thuở nào. 

Khi tôi viết những giòng chữ này, không biết Hồ Thụy Trang, Thùy Dương, Phương Ninh, Kim Uyên, Kim Hiền có còn nhớ những kỷ niệm này không... 

Các em tôi vừa nhắc tên hiện nay cũng đã trở thành thầy giáo giỏi ở Pháp, Canada, Úc... hoặc là người trách nhiệm một trung tâm văn hoá Việt Nam ở xứ người.

Tôi cứ nhớ hoài, anh Nguyễn văn Đời nói với tôi là tại sao Oanh không đem nhóm con nít của Oanh theo luôn? Nhưng sau khi số học trò của tôi được chia đều cho các giáo sư, họ đã rất ngạc nhiên vì các bé mặc dù nhỏ nhưng học rất giỏi và có căn bản về nhạc lý vững vàng, nên các thấy cô không vất vả khi dạy đàn chúng.

Những học trò giỏi này cũng đã được qua tay thầy giáo Phạm Thúy Hoan uốn nắn tiếp, khi tôi rời xa trường. 

Hơn 20 năm sau, lần trở về đầu tiên, sau khi thăm mẹ, tôi đã tìm đến thăm Hoan để nhắc lại những lời mà Hoan đã nói khi chia tay nhau năm nào và nói... Hôm nay, Oanh hãnh diện đứng trước bạn mà không hổ thẹn mình không làm được gì cho âm nhạc dân tộc Việt Nam ở xứ người. 

Tôi đã kể cho Hoan nghe việc tôi làm ở Pháp thế nào để làm sống dậy tinh thần yêu dân ca, học nhạc cổ đối với sinh viên Việt Nam và phong trào về nguồn văn hoá dân tộc đã phát động mạnh với các hội đoàn Việt Nam tại đây, cũng giống như việc Hoan và tôi đã khơi mạch cho làn sóng yêu thích học đàn tranh, dân ca và nhạc cổ đến học sinh, sinh viên trong nước của những năm 1964, 65 thuở nào. 

Lúc đó, với tuổi trẻ, với bầu nhiệt huyết hăng say của những cô giáo mới ra trường, Hoan và tôi đã lập ra nhóm HOA SIM, gồm năm cô gái (Phạm Thúy Hoan, Phương Oanh, Quỳnh Hạnh, Ngọc Dung và Huyền Trân, sau đó có thêm Ngọc Anh, nên HOA SIM năm cánh trở thành sáu cánh). Do đó, trong Hoa Sim, Hoan lo lắng mọi việc nội bộ, còn tôi thì lo việc bên ngoài cho nhóm. Mỗi khi trình diễn, trên sân khấu cả một khung trời màu tím đằm thắm, dịu dàng của nhóm đàn tranh với những cô gái mảnh mai, duyên dáng.

Dù thời gian,không gian có thay đổi, nhưng lòng yêu âm nhạc quê hương luôn đau đáu trong lòng, dù ở trong nước, dù ở xứ người chúng tôi vẫn cùng nhìn về một hướng là làm cho âm nhạc dân tộc được tiếp nối, được phát triển, được phổ biến đến mọi người với những hình ảnh tươi đẹp, nhưng không mất đi cái phong cách thuần túy dân tộc, cái phong cách nguyên vẹn của dòng nhạc quê hương.

Ngày hôm nay, mỗi khi gặp Hoan, tôi rất cảm động, thấy bạn làm việc cũng như mình, không nệ hà gian khổ, Tiếng Hát Quê Hương càng ngày càng phát triển mạnh đến mọi tầng lớp trong xã hội, và lan qua các nước trong những kỳ đại hội Đàn Tranh. 

Ở Saigon, nếu không có Câu Lạc Bộ Tiếng Hát Quê Hương thì âm nhạc dân tộc sẽ đi về đâu, khi nền tân nhạc trong nước đã bị ngoại hóa quá mạnh và người ta cũng có chiều hướng đi xa dần văn hoá dân tộc. Ở ngoài nước, bên Pháp có Trường Âm Nhạc Dân Tộc Phượng Ca, bên Cali với Đoàn Lạc Hồng (Nguyễn Văn Châu - Nguyễn Thị Mai), ở San Jose có Đoàn Tiếng Vọng Quê (Ngọc Dung), và còn nhiều hội đoàn, ban nhạc dân tộc ở khắp nơi trên thế giới đã làm sống âm nhạc cổ truyền Việt Nam thực sự.

Những năm gần đây, với hệ thống internet, việc thông tin dễ dàng đến với mọi người, nên ai cũng có thể lên mạng để xem, nghe và bắt liên lạc với nhau, nên âm nhạc dân tộc lại được phổ biến rộng rãi hơn.

Nhờ hoạt động thông tin này, mà tôi có thể nhìn thấy Hoan bất cứ khi nào, và có thể liên lạc với Hoan bất cứ lúc nào.

Vài dòng khơi lại kỷ niệm xưa với bạn, tôi thật vui khi thấy Hoan đã được 70 tuổi, luôn khoẻ mạnh, hăng say trong việc trao truyền nét nhạc dân tộc đến thế hệ trẻ qua các sáng tác của mình và nhất là đã có Hải Phượng, Hải Yến, hai “con gà nòi” của Hoan đã tiếp nối con đường nghệ thuật Hoan đi, sẽ đi xa hơn nữa qua tiếng đàn, qua đôi bàn tay vàng trời cho từ trong bụng mẹ...

Và nhất là có cô học trò cưng Khánh Vân đã lo lắng cho căn nhà Tiếng Hát Quê Hương trên mạng luôn luôn tươi mát và đầy sáng tạo....

Viết tặng Hoan, mừng ngày lên lão 70.

Taverny ngày 12/6/2012.

PHƯƠNG OANH

[MỪNG THỌ CÔ HOAN - 70 ĐỜI CÒN XANH] - MỘT VÀI KỶ NIỆM VỚI CHỊ THÚY HOAN (GS Trần Quang Hải)

MỘT VÀI KỶ NIỆM VỚI

CHỊ THÚY HOAN

 

Tôi biết chị Thúy Hoan từ khi học ở trường quốc gia âm nhạc Saigon vào thập niên 50. Tôi học đàn vĩ cầm với cố GS PHẠM GIA NHIÊU năm 1955 và với cố GS ĐỖ THẾ PHIỆT từ năm 1956 tới 1961. Tôi học nhạc lý với cố nhạc sĩ Hùng Lân. Trong thời gian đó chị Thúy Hoan học phía cổ nhạc với cố giáo sư Nguyễn Hữu Ba. Tuy nhiên, tôi không có dịp nói chuyện cùng chị Thúy Hoan.

 

Mãi tới khi sang Pháp từ năm 1961 cho tới hơn 30 năm, tôi mới có dịp gặp chị Thúy Hoan tại Paris và tới dự buổi trình diễn của chị cùng Phương Oanh tại trung tâm MANDAPA, Paris quận 13. Chị có tới viếng thăm Musée de l’Homme, nơi tôi làm việc để xem 8.000 nhạc cụ dân gian thế giới. Tôi và chị cũng chỉ chào hỏi qua loa.

 

Phải đợi tới khi Bạch Yến và tôi trở về Việt Nam vào năm 2002, khi đài phát thanh BBC mời chúng tôi về Việt Nam để thực hiện hai chương trình về tình hình nhạc truyền thống và tân nhạc Việt Nam dưới mắt một nhạc sĩ Việt Nam xa quê hương trên 40 năm, tôi mới có dịp đến nhà chị để phỏng vấn chị và cháu Hải Phượng cho chương trình của đài BBC. Từ đó chị và tôi có liên lạc với nhau.

 

Tôi có dịp tới lớp dạy nhạc của chị ở Saigon vào một buổi sáng cuối năm 2007 để trình bày kỹ thuật chơi đàn môi, gõ muỗng và hát đồng song thanh. Tình bạn trở nên thân thiết hơn.

 

Rồi tôi được mời tham dự chương trình Tiếng Hát Quê Hương 37 cùng với thân phụ tôi (GSTS Trần Văn Khê). Chị có tặng tôi một món quà lưu niệm mà tôi vẫn còn lưu giữ trong tủ đựng quà kỷ niệm các nơi ghé thăm trên thế giới trong nhà của tôi.

 

Và năm 2011, tôi được chị Thúy Hoan mời dạy gõ muỗng cho các em của CLB Tiếng Hát Quê Hương ở nhà Ba tôi, quận Bình Thạnh. Gần 30 nhạc sinh đã học gõ muỗng và sau đó chị Thúy Hoan có tổ chức một chương trình sinh hoạt âm nhạc với một màn gõ muỗng tập thể khơi mào cho một thể nghiệm nhạc cụ mới cho chương trình phổ biến dân nhạc của CLB Tiếng Hát Quê Hương.

 

Tôi rất vui có dịp theo dõi sinh hoạt của chị, của cháu Hải Phượng, của gia đình chị, của các em nhạc sinh của CLB Tiếng Hát Quê Hương ngày càng lớn rộng với sự lèo lái của chị Thúy Hoan.

 

Kết quả là hiện nay CLB Tiếng Hát Quê Hương đã “trưởng thành”, đã có một nên móng vững chắc và một đội nhạc sinh hùng hậu có đủ khả năng và tài năng để nâng cấp trình độ diễn tấu trên sân khấu. Từ 1981 tới nay chị Thúy Hoan đã đào tạo hàng trăm mầm non, đóng góp tích cực vào công cuộc chấn hưng nhạc cổ truyền và nhạc đàn tranh.

 

Nhân dịp ngày sinh nhật của chị, từ phương trời Âu, tôi thành thật chung vui cùng chị và các cháu của CLB Tiếng Hát Quê Hương. Mến chúc chị nhiều sức khỏe, đầy đủ nhiệt tâm để tiếp tục làm đẹp cho nền cổ nhạc Việt Nam và đạt những thành quả tốt đẹp nhất.

 

Trần Quang Hải

Giáo sư dân tộc nhạc học tại Pháp

[MỪNG THỌ CÔ HOAN - 70 ĐỜI CÒN XANH] - Chúc mừng ngày Mẹ sinh Em (Nguyễn Hải Phương)

Chúc mừng ngày Mẹ sinh Em 

Chúc mừng ngày Mẹ sinh Em

Ngày trên thế giới thêm tên một người

Ai hay trong tiếng chào đời

Có năm cung, có bao lời nước non!

 

NGUYỄN HẢI PHƯƠNG

[MỪNG THỌ CÔ HOAN - 70 ĐỜI CÒN XANH] - Thương quý mừng sinh nhật Thúy Hoan (Tôn Nữ Hỷ Khương)

Thương quý mừng Sinh nhật

 THÚY HOAN

Chúc mừng AI đúng bậc tài ba,

Từ thuở thanh xuân đến tuổi già.

“Tiếng Hát Quê Hương” còn vọng mãi,

Cung đàn tri kỷ đẹp lòng ta!

 

Tôn Nữ Hỷ Khương

[MỪNG THỌ CÔ HOAN - 70 ĐỜI CÒN XANH] - Thương mừng ngày sanh em Phạm Thúy Hoan (Thầy Trần Văn Khê)

Thương mừng ngày sanh em Phạm Thúy Hoan 

Em Thúy Hoan thương mến,

Đã từ lâu rồi, Thầy trò mình hay có dịp chúc mừng nhau trong những lễ ngày sanh. Nhưng năm nay là năm em vừa bước vào tuổi “cổ lai hy”, nên Thầy nhớ lại từ lúc em gởi thơ cho Thầy, gọi Thầy bằng “ông” mà em xưng là “chúng tôi” mà lòng bồi hồi về bao kỷ niệm đã qua. Nhớ ngày nào hai Thầy trò chúng ta còn hay trao đổi thơ từ với nhau nhiều điều về âm nhạc truyền thống Việt Nam, về thái độ của chúng ta phải gìn giữ, tôn trọng vốn cổ mà không nệ cổ, cần lấy cổ nhạc làm căn bản để sáng tác những bài bản mới hơn mà vẫn mang tính dân tộc, nói lên được bản sắc dân tộc Việt Nam sôi nổi như thế nào. Và cũng nhớ lại lần đầu khi em sang Pháp để tìm Thầy thì Thầy đã về nước Việt Nam! Rồi khi em trở về Việt Nam, đến gặp Thầy lần đầu bằng xương bằng thịt, em có cảm giác như gặp một “người khổng lồ”, em thấy Thầy “cao quá”, “to quá”, so với thân hình mảnh mai của em. Cho đến nay, từ chỗ sơ giao “ông” – “chúng tôi” ngày xưa, Thầy trò mình đã đi đến chỗ thân thiết như những người bạn đồng hành, cùng đi trên một con đường, cùng nhìn vào một hướng trong công việc phụng sự nghệ thuật dân tộc Việt Nam. 

Rồi nhớ lại trong những lúc phải quyết định cuộc đời của em, như có nên nhận lời sang dạy đờn Tranh bên Mỹ với một số lương 300$ / tháng và nhứt là có nên rời bỏ đất nước để sang định cư bên nước ngoài hay không... Thầy chỉ bàn với em những cái hay, cái dở trong việc ra đi hay ở lại, và cuối cùng em đã chọn lựa con đường đúng theo ý của Thầy, và cũng từ đó mà em đã làm ra bao nhiêu chuyện có ích cho đất nước, đã giữ vững tinh thần yêu nhạc dân tộc cho một số nghệ sĩ trẻ trong và cả ngoài Tiếng Hát Quê Hương. Để ngày nay nhìn lại quá trình sinh hoạt về nghệ thuật của em, Thầy hết sức vui mà thấy em còn giữ mãi ngọn lửa thiêng trong lòng. Thầy không khen tặng em mà khuyên em nên tiếp tục hoạt động hơn nữa, và trong dịp này Thầy chỉ muốn nhắc nhở em nên bảo trọng sức khỏe để còn có thể đi xa hơn nữa.

Thúy Hoan ơi, Thầy thương chúc em lúc nào cũng được sức khỏe dồi dào, lo việc người nhưng đừng quên lo cho bản thân để còn có thể dẫn dắt lâu dài các môn sinh của mình tiến lên vững chắc trên con đường học hỏi và phụng sự âm nhạc dân tộc Việt Nam.

Thương mừng ngày sanh lần thứ 70 của em,

Hôn em – người bạn đồng hành trong nghệ thuật và người môn sinh đáng quý của Thầy.

Bình Thạnh, mùa hè tháng 06/2012

Thầy TRẦN VĂN KHÊ

[MỪNG THỌ CÔ HOAN - 70 ĐỜI CÒN XANH] - Lời ngỏ

lời ngỏ

Nơi ươm mầm âm nhạc truyền thống

Nơi ươm mầm âm nhạc truyền thống

CLB Tiếng hát Quê hương biểu diễn đàn tranh.

Trong lúc một bộ phận không nhỏ giới trẻ chạy theo thị hiếu nhạc trẻ đang dần lãng quên âm nhạc truyền thống thì đâu đó còn những con người hằng ngày vẫn say mê gìn giữ và truyền dạy âm nhạc dân tộc bằng tình yêu của mình. Ðó là Câu lạc bộ Tiếng hát Quê hương (CLB THQH) TP Hồ Chí Minh với sự đỡ đầu nghệ thuật của GS, TS Trần Văn Khê và sự dẫn dắt của Nhà giáo Ưu tú Phạm Thúy Hoan... Nơi đây đã trở thành điểm hẹn của nhiều tầng lớp nhân dân yêu những làn điệu dân ca truyền thống.

Hơn 30 năm qua, vào những ngày cuối tuần, CLB  THQH tại Nhà văn hóa Lao động TP Hồ Chí Minh lại  rộn rã tiếng đàn tranh, đàn bầu, sáo trúc, đàn nhị và những làn điệu dân ca... mà những người biểu diễn là những cụ già, em nhỏ, công nhân từ khắp thành phố. Những người tham gia CLB có một mục đích chung duy nhất là tìm hiểu về các loại hình âm nhạc truyền thống. Không chỉ là nơi lưu giữ những nét đẹp của âm nhạc truyền thống mà CLB THQH còn là nơi đào tạo, truyền dạy cho nhiều thế hệ học viên. Cũng từ đó, nhiều học trò đã trưởng thành, trở thành nghệ sĩ nổi tiếng như: Hải Phượng, Kim Liên, Tố Lan, Thái Hòa... Hiện CLB còn thường xuyên mở lớp dạy dân ca miễn phí cho thiếu nhi và sinh viên, học sinh đủ mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề.

Cùng với mục đích bảo tồn và phát triển, tuyên truyền phổ biến rộng rãi âm nhạc dân tộc. Những người thầy trong CLB luôn cố gắng truyền dạy tỉ mỉ từng nốt đàn, từng làn điệu dân ca cho các học viên của mình. Chủ nhiệm CLB THQH NGƯT Thúy Hoan cho biết: "Ba tháng một lần, CLB lại tổ chức một buổi biểu diễn giao lưu, tạo cơ hội cho các học viên được rèn luyện và thể hiện những gì đã được truyền dạy. Nhờ vậy mà CLB đã có được dàn nhạc dân tộc, nhiều em trưởng thành từ CLB có trình độ chuyên môn cao, có người vừa làm phụ giảng vừa là thành viên của dàn nhạc".

Ðiều đặc biệt ở CLB THQH đó là sự đoàn kết, thương yêu nhau của các thành viên trong lớp học. Người đến trước chỉ dạy người đến sau, người biết nhiều chỉ người chưa biết... Bà  Hồng Hải, năm nay đã ngoài 70 tuổi, đều đặn theo lớp học đàn tranh suốt 20 năm qua tại CLB THQH chia sẻ: "Trước đây, vì chưa biết có lớp dạy đàn tranh cho người lớn tuổi nên tôi mướn thầy về nhà chỉ dạy để thỏa mãn niềm yêu thích. Khi biết CLB THQH có các lớp dạy đàn tranh cho mọi lứa tuổi tôi vui lắm. Tôi theo học từ lúc là học viên nhỏ tuổi nhất lớp giờ thành người cao tuổi nhất rồi. Ðây quả thực là sân chơi bổ ích vừa học tập lại vừa thỏa mãn tình yêu với âm nhạc truyền thống như chúng tôi".

Còn cô Kim Lai tham gia hai lớp đàn bầu và đàn tranh. Dù tuổi cũng đã cao nhưng đều đặn chủ nhật nào cũng bắt chuyến xe buýt sớm nhất từ Lái Thiêu, Bình Dương tới lớp học... Có được những điều này, tất cả đều xuất phát từ tình yêu đối với âm nhạc dân tộc. Là người nặng lòng với âm nhạc dân tộc, NGƯT Phạm Thúy Hoan tâm sự: "Âm nhạc dân tộc cũng như các bộ môn khác, mặc dù là tiếng nói từ trái tim đến trái tim nhưng nếu được giảng giải cái hay, cái đẹp của nó thì sự cảm nhận đó sẽ sâu sắc, thấm thía hơn".

Trong suốt 30 năm qua, CLB THQH đã thật sự trưởng thành và phát triển vượt bậc, vươn khỏi tầm một CLB nghệ thuật quần chúng. Từ những "mầm" ban đầu, giờ đây CLB THQH đã phát triển thành "cây" cao lớn với nhiều huy chương vàng các hội diễn trong nước và cùng với những chuyến lưu diễn nước ngoài như Nhật Bản, Ma-lai-xi-a tham gia Nhạc hội đàn tranh châu Á, Hội đàn tranh Xin-ga-po, Hàn Quốc... CLB đã chủ động phối hợp Ðài Truyền hình thực hiện chương trình Réo rắt tiếng đàn, dạy và giao lưu với các em nhỏ về đàn tranh... góp phần phổ cập âm nhạc dân tộc đến với đông đảo mọi người dân, nhất là thế hệ trẻ. Ðến nay, trong các chương trình giao lưu, sinh hoạt định kỳ của CLB THQH, khán giả không ngớt những tràng pháo tay dành cho các cụ già duyên dáng với tà áo dài, áo bà ba, nón quai thao ngân nga trong các làn điệu dân ca hay tiếng đàn tranh, đàn bầu... réo rắt của các em nhỏ. Ðó đích thực là một không gian âm nhạc dân tộc gần gũi và thân quen. Một không gian nghệ thuật văn hóa rất cần được mở rộng. 

GIA BẢO

(Theo Báo Nhân Dân)

Ấm áp cải lương phòng trà

Ấm áp cải lương phòng trà

"Con Hương đâu? Mày thiếu nợ tao rồi trốn luôn hả? Hả? Hả?..." - giọng la toáng của bà Hai Lung khiến khán giả muốn... ong ong cả đầu.

15 phút trôi qua của trích đoạn Nửa đời hương phấn là 15 phút khán giả được thưởng thức "tài nghệ" chửi và đòi nợ của bà Hai Lung (nghệ sĩ Kim Giác).

Sự trở lại của nghệ sĩ Kim Giác (trái) trong một chương trình cải lương phòng trà khiến nhiều khán giả xúc động - Ảnh: Anh Khoa

Kết thúc trích đoạn, MC - NSƯT Hữu Quốc... nhỏ nhẹ bày tỏ: "Sao má dữ quá vậy? Má bớt dữ được không?". Ánh mắt sắc lạnh của bà Hai Lung giãn ra nhưng giọng nói vẫn còn sang sảng: "Ðâu được con. Phải dữ vậy người kế bên mình mới đóng đạt chứ!". Khán giả vỗ tay rần rần trước câu nói giản dị mà chí lý của người nghệ sĩ năm nay đã 76 tuổi, người mà trước khi "sấn sổ" với cô Hương đã dợm hoài mới bước lên được bục sân khấu...

Không phải là cái tên sáng chói của làng cải lương, nhưng nghệ sĩ Kim Giác được khán giả nhớ đến với những vai mụ lẳng, mụ độc rất ấn tượng. Nghệ sĩ Hoàng Giang, chồng bà, cũng được báo giới ngày ấy tôn xưng là "đệ nhất kép độc".

Mười mấy năm nay bà rời xa sân khấu vì những căn bệnh tuổi già, vì thế sự xuất hiện trở lại của bà trong chương trình cải lương ở phòng trà Tiếng Xưa vào một ngày tháng 5 đã khiến nhiều khán giả mộ điệu cải lương hết sức bất ngờ và xúc động.

Tối 8-6, đêm cải lương phòng trà lần 5 đã diễn ra với chủ đề Đêm nữ ban. Chương trình quy tụ tám nghệ sĩ nữ gồm NSƯT Diệu Hiền, NSƯT Thanh Thanh Hiền, Bo Bo Hoàng, Tú Sương, Trinh Trinh, Mỹ Hằng, Quỳnh Hương và ca sĩ Cẩm Ly. Chương trình tháng 7 (ngày 6-7) dự kiến sẽ có sự góp mặt của các nghệ sĩ Vũ Luân, Tú Sương, Cao Thúy Vy, Ngọc Đợi...

Ra đời từ tháng 12 năm ngoái sau một số chương trình thử nghiệm, có thể nói Tiếng Xưa hiện là phòng trà duy nhất ở TP.HCM tổ chức đêm diễn cải lương phòng trà định kỳ hằng tháng (thứ bảy của tuần đầu tiên, kể từ tháng 6 chuyển sang ngày thứ sáu của tuần đầu tiên). Mỗi chương trình được thực hiện theo tiêu chí: giới thiệu một nghệ sĩ được xem là giọng ca vàng của sân khấu cải lương, giới thiệu nghệ sĩ ca hay nhưng đã lâu không xuất hiện, giới thiệu các giọng ca trẻ đoạt giải vàng ở các cuộc thi.

Trong một không gian khép kín, các dãy ghế được đặt sát ngay sân khấu nên khoảng cách nghệ sĩ - khán giả gần như là không có. Có vẻ như sự kết nối của chương trình không được dẫn dắt bằng kịch bản mà bằng cảm xúc. Ở đó, các nghệ sĩ vừa hát vừa tâm tình với khán giả một cách rất tự nhiên.

Khi NSƯT Phượng Hằng giới thiệu trường phái ca hơi dài, chị thừa nhận lối ca này có người thích người không và nhấn mạnh phải sử dụng đúng lúc, đúng hoàn cảnh thì mới đắc địa, còn không sẽ phản tác dụng. Chẳng hạn ở trường đoạn nhân vật buồn hoặc sắp chết mà ca hơi dài là... tiêu!

Và để minh họa, chị đã lên một câu vọng cổ hơi dài thật dài khiến khán giả... ngất ngư, nhưng sau đó lại đòi nghệ sĩ hát tiếp! Hóa ra, người xem không chỉ được nghe hát mà còn được hiểu thêm nét đặc sắc của mỗi phong cách ca. Một khi đã hiểu thì sẽ cảm, sẽ thấy thú vị để lại muốn được nghe, được thưởng thức thêm.

Trong không gian gần gũi, không hào nhoáng ấy, sức hút của nghệ sĩ được đo lường rất cụ thể, ai hát hay, có nội lực sẽ được khán giả liên tục yêu cầu, còn người hát yếu sẽ bị lơ là ngay... NSƯT Ngọc Hương do bị bệnh khớp nên khi hát ở đây ban tổ chức phải kê ghế để bà ngồi hát, khán giả vẫn thưởng thức và ủng hộ nhiệt tình!

Trong tình hình thiếu sàn diễn cải lương trầm trọng như hiện nay, cải lương phòng trà đã góp thêm cơ hội để nghệ sĩ có điều kiện gặp gỡ khán giả, đặc biệt các giọng ca trẻ có điều kiện trau dồi thêm làn hơi ở một không gian mà nghệ sĩ phải hát thật, không được nhép. Qua một vài đêm diễn, dù chưa hẳn là đông khách nhưng chương trình đã bắt đầu có một lượng khán giả tương đối ổn định.

Người xem ban đầu có thể đến vì tò mò thưởng thức món lạ, nhưng để chương trình trở thành món ngon, những người thực hiện cần chăm chút hơn đến nhiều nét đặc sắc và thú vị của nghệ thuật cải lương.

Nếu người biên tập am hiểu và biết cách khai thác phù hợp với không gian phòng trà, chương trình không chỉ làm thỏa lòng những người mộ điệu cải lương mà còn "dụ dỗ" thêm những khán giả bấy lâu còn lơ là với nghệ thuật truyền thống của đất Nam bộ.

LINH ÐOAN

(Theo Tuổi Trẻ)