Tất niên Tiếng Hát Quê Hương 2011 (nhóm thân hữu Hướng Việt chụp tặng)

Ngày văn hóa tại Hamburg - Germany (NGƯT Phạm Thúy Hoan & NS Tina Phạm Thiên Lan)

Nơi ươm mầm âm nhạc truyền thống

Nơi ươm mầm âm nhạc truyền thống

CLB Tiếng hát Quê hương biểu diễn đàn tranh.

Trong lúc một bộ phận không nhỏ giới trẻ chạy theo thị hiếu nhạc trẻ đang dần lãng quên âm nhạc truyền thống thì đâu đó còn những con người hằng ngày vẫn say mê gìn giữ và truyền dạy âm nhạc dân tộc bằng tình yêu của mình. Ðó là Câu lạc bộ Tiếng hát Quê hương (CLB THQH) TP Hồ Chí Minh với sự đỡ đầu nghệ thuật của GS, TS Trần Văn Khê và sự dẫn dắt của Nhà giáo Ưu tú Phạm Thúy Hoan... Nơi đây đã trở thành điểm hẹn của nhiều tầng lớp nhân dân yêu những làn điệu dân ca truyền thống.

Hơn 30 năm qua, vào những ngày cuối tuần, CLB  THQH tại Nhà văn hóa Lao động TP Hồ Chí Minh lại  rộn rã tiếng đàn tranh, đàn bầu, sáo trúc, đàn nhị và những làn điệu dân ca... mà những người biểu diễn là những cụ già, em nhỏ, công nhân từ khắp thành phố. Những người tham gia CLB có một mục đích chung duy nhất là tìm hiểu về các loại hình âm nhạc truyền thống. Không chỉ là nơi lưu giữ những nét đẹp của âm nhạc truyền thống mà CLB THQH còn là nơi đào tạo, truyền dạy cho nhiều thế hệ học viên. Cũng từ đó, nhiều học trò đã trưởng thành, trở thành nghệ sĩ nổi tiếng như: Hải Phượng, Kim Liên, Tố Lan, Thái Hòa... Hiện CLB còn thường xuyên mở lớp dạy dân ca miễn phí cho thiếu nhi và sinh viên, học sinh đủ mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề.

Cùng với mục đích bảo tồn và phát triển, tuyên truyền phổ biến rộng rãi âm nhạc dân tộc. Những người thầy trong CLB luôn cố gắng truyền dạy tỉ mỉ từng nốt đàn, từng làn điệu dân ca cho các học viên của mình. Chủ nhiệm CLB THQH NGƯT Thúy Hoan cho biết: "Ba tháng một lần, CLB lại tổ chức một buổi biểu diễn giao lưu, tạo cơ hội cho các học viên được rèn luyện và thể hiện những gì đã được truyền dạy. Nhờ vậy mà CLB đã có được dàn nhạc dân tộc, nhiều em trưởng thành từ CLB có trình độ chuyên môn cao, có người vừa làm phụ giảng vừa là thành viên của dàn nhạc".

Ðiều đặc biệt ở CLB THQH đó là sự đoàn kết, thương yêu nhau của các thành viên trong lớp học. Người đến trước chỉ dạy người đến sau, người biết nhiều chỉ người chưa biết... Bà  Hồng Hải, năm nay đã ngoài 70 tuổi, đều đặn theo lớp học đàn tranh suốt 20 năm qua tại CLB THQH chia sẻ: "Trước đây, vì chưa biết có lớp dạy đàn tranh cho người lớn tuổi nên tôi mướn thầy về nhà chỉ dạy để thỏa mãn niềm yêu thích. Khi biết CLB THQH có các lớp dạy đàn tranh cho mọi lứa tuổi tôi vui lắm. Tôi theo học từ lúc là học viên nhỏ tuổi nhất lớp giờ thành người cao tuổi nhất rồi. Ðây quả thực là sân chơi bổ ích vừa học tập lại vừa thỏa mãn tình yêu với âm nhạc truyền thống như chúng tôi".

Còn cô Kim Lai tham gia hai lớp đàn bầu và đàn tranh. Dù tuổi cũng đã cao nhưng đều đặn chủ nhật nào cũng bắt chuyến xe buýt sớm nhất từ Lái Thiêu, Bình Dương tới lớp học... Có được những điều này, tất cả đều xuất phát từ tình yêu đối với âm nhạc dân tộc. Là người nặng lòng với âm nhạc dân tộc, NGƯT Phạm Thúy Hoan tâm sự: "Âm nhạc dân tộc cũng như các bộ môn khác, mặc dù là tiếng nói từ trái tim đến trái tim nhưng nếu được giảng giải cái hay, cái đẹp của nó thì sự cảm nhận đó sẽ sâu sắc, thấm thía hơn".

Trong suốt 30 năm qua, CLB THQH đã thật sự trưởng thành và phát triển vượt bậc, vươn khỏi tầm một CLB nghệ thuật quần chúng. Từ những "mầm" ban đầu, giờ đây CLB THQH đã phát triển thành "cây" cao lớn với nhiều huy chương vàng các hội diễn trong nước và cùng với những chuyến lưu diễn nước ngoài như Nhật Bản, Ma-lai-xi-a tham gia Nhạc hội đàn tranh châu Á, Hội đàn tranh Xin-ga-po, Hàn Quốc... CLB đã chủ động phối hợp Ðài Truyền hình thực hiện chương trình Réo rắt tiếng đàn, dạy và giao lưu với các em nhỏ về đàn tranh... góp phần phổ cập âm nhạc dân tộc đến với đông đảo mọi người dân, nhất là thế hệ trẻ. Ðến nay, trong các chương trình giao lưu, sinh hoạt định kỳ của CLB THQH, khán giả không ngớt những tràng pháo tay dành cho các cụ già duyên dáng với tà áo dài, áo bà ba, nón quai thao ngân nga trong các làn điệu dân ca hay tiếng đàn tranh, đàn bầu... réo rắt của các em nhỏ. Ðó đích thực là một không gian âm nhạc dân tộc gần gũi và thân quen. Một không gian nghệ thuật văn hóa rất cần được mở rộng. 

GIA BẢO

(Theo Báo Nhân Dân)

TẾT TRUNG THU RƯỚC ĐÈN ĐI CHƠI!

"Đêm nay trăng rằm
Đêm ngày rằm ôi đêm ngày rằm
Rằm tháng tám, thú hay không? Thú ghê!
A ha ha ông trăng to đã đến kia rồi
A ha ha ông nhìn chúng em ông mỉm miệng cười!..."

Mùa trăng tròn tháng tám lại về nữa rồi đó! Lòng người rộn ràng, nhất là các em thiếu nhi lại càng nôn nao hơn bao giờ hết vì Tết Trung Thu còn là tết của thiếu nhi, với những chiếc lồng đèn rực rỡ, những chiếc bánh nướng, bánh dẻo thơm ngon, những mâm cỗ đầy màu sắc của trái cây, bánh kẹo đang chờ đón bữa tiệc vui phá cỗ... Còn những lời ca, những tiếng hát mừng trung thu, mời trăng, hình ảnh của những chú Cuội ngồi gốc cây đa, của chị Hằng xinh đẹp bên cạnh chú Thỏ Ngọc dễ thương... hòa chung thành một bức tranh đáng yêu! 

Tiếng Hát Quê Hương vui trung thu không những có lồng đèn, bánh kẹo mà còn có nhiều tiết mục văn nghệ "cây nhà lá vườn" góp vui đón trăng lên. Tết Trung Thu càng đậm đà màu sắc dân tộc hơn khi những âm thanh réo rắt, du dương, rộn ràng của các nhạc khí như đàn tranh, đàn bầu, sáo trúc, đàn nguyệt, trống, mõ, chiêng... rộn rã ngân vang. Ắt hẳn các bạn sẽ rất ngạc nhiên thích thú khi thấy hình ảnh ban Tiếng Hát Quê Hương ngày xưa vui trung thu như thế nào: đố bạn nhận ra ai là người đóng vai Ông Tiên râu dài tóc bạc? đố bạn biết ai dịu dàng dễ thương trong chiếc áo chị Hằng cùng các bạn nhỏ múa ca? Bạn có nhận ra ai đang ngồi đàn tranh trên sân khấu không? Và cả những thành viên cũ ngày xưa, bây giờ nhìn lại những tấm hình này có nhận ra mình hồi trước hay không? Thật nhiều cảm xúc bạn nhỉ?

Hơn hết, Tiếng Hát Quê Hương muốn gởi đến các bạn những lời chúc thân thương nhất trong mùa trung thu này. Những mùa thu cũ đã qua lưu lại trong ký ức chúng ta biết bao hoài niệm, và mùa thu mới bước sang mang đến những niềm vui, những xúc cảm khác nữa cho lòng người. Một lời chúc đoàn viên, một chén trà nóng ấm, một chiếc bánh trung thu thơm ngọt với ánh nến tỏa lung linh trong chiếc đèn lồng, chúc các bạn Trung Thu nồng ấm bên cạnh người thân và bạn bè, đặc biệt luôn giữ hoài những kỷ niệm đẹp thuở ấu thơ.

Mùa trăng tròn tháng tám năm Tân Mão
Thân ái,

TIẾNG HÁT QUÊ HƯƠNG
(Hình ảnh tư liệu của THQH)

Chương trình biểu diễn âm nhạc "Hoa quê hương 37"

Chương trình biểu diễn âm nhạc "Hoa quê hương 37"

(SGGPO) - Sáng 19-12, tại Cung Văn hóa Lao động, số 55B Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, TPHCM đã diễn ra chương trình âm nhạc dân tộc mang tên “Hoa quê hương 37”.  
Chương trình gồm 2 phần:

Phần 1: CLB Tiếng hát Quê hương tổng kết hoạt động và phát học bổng, phát chứng chỉ cuối khóa cho các học viên.

GSTS Trần Văn Khê trao quà thưởng cho các cháu thiếu nhi tham gia biểu diễn tại Lễ Tổng kết cuối năm 2010 của CLB. Ảnh: A.D.

Nhân dịp này, CLB được nhận bằng khen của UBND TPHCM và Liên Đoàn Lao động TPHCM, cùng danh hiệu CLB Vàng. Xen kẽ chương trình là phần biểu diễn văn nghệ gồm 6 tiết mục: tốp ca, đồng ca, hát múa, độc tấu, tốp tấu thiếu nhi, hòa tấu nhạc dân tộc.

Tứ tấu thiếu nhi của CLB Tiếng hát Quê hương biểu diễn bài "Những em bé ngoan". Ảnh: A.D.

Phần 2: Giao lưu với GSTS Trần Văn Khê  và biểu diễn đánh đàn muỗng của GSTS Trần Quang Hải (nhạc sỹ thứ 5 trong gia đình họ Trần).

AN DUNG

(Theo Sài Gòn Giải Phóng Online)

Mừng thượng thọ bằng hồn dân ca

Mừng thượng thọ bằng hồn dân ca

Sáng 25/7, tại Cung Văn hóa Lao Động (Q1, TPHCM), chương trình Hoa Quê Hương 36 (CLB Tiếng Hát Quê Hương) đã diễn ra như một buổi mừng thượng thọ cho vị thầy đỡ đầu đáng kính là GS.TS Trần Văn Khê, với nhiều tiết mục ca múa nhạc dân tộc phong phú. Đến dự chương  trình, có Nghệ sĩ Shino Midori Thúy (tên Nhật: Shino Midori) trình diễn khá ấn tượng trong tiếng đàn bầu bài hát mừng sinh nhật GS Trần Văn Khê, bài hát do Nhạc sĩ Thúy Hoan – chủ nhiệm CLB Tiếng hát quê hương sáng tác. Ngoài ra, đây còn là dịp để khán giả giao lưu – tìm hiểu thêm về những chuyện bí ẩn trong cuộc đời GS qua hai tác phẩm: Tự truyện Trần Văn Khê – Những câu chuyện từ trái tim (NXB Trẻ - First News) và Hồi ký Trần Văn Khê (NXB Trẻ - Phương Nam tái bản).

Đươc biết, GS Trần Văn Khê sinh trưởng trong một gia đình bốn đời là nhạc sĩ truyền thống. Ông từng là học sinh trường Trương Vĩnh Ký và sinh viên Trường Y tại ĐH Hà Nội; chỉ huy dàn nhạc ĐH Hà Nội. Ông đỗ tiến sĩ văn khoa nhạc học ĐH Sorbonne (Pháp). Là chuyên viên nghiên cứu âm nhạc tại Trung tâm Quốc gia nghiên cứu khoa học Pháp đến cấp giáo sư chỉ đạo nghiên cứu. Ông đi diễn thuyết trên 42 nước về nhạc Việt Nam và nhạc Châu Âu, tham dự trên 200 hội nghị âm nhạc quốc tế; được mời dạy tại 15 ĐH với cương vị Giáo sư biệt thỉnh.

Cộng tác viên của 6 Bách Khoa tự điển âm nhạc, ông còn là ủy viên danh dự của Hội đồng quốc tế Âm nhạc thuộc Unesco. Năm 1981, ông đoạt giải thưởng âm nhạc của Unesco CIM. Giáo sư được phong Viện sĩ thông tấn Hàn Lâm Viện Châu Âu về khoa học văn chương, nghệ thuật năm 1993. 

Ông cũng chính là người thầy đỡ đầu cho CLB Tiếng hát Quê Hương (CLB chuyên hoạt động biểu diễn –    đào tạo chương trình nhạc dân tộc Việt Nam). 

Những bông hoa quê hương vây quanh mừng thọ GS Trần Văn Khê 

Nhạc sĩ – Chủ nhiệm CLB, Phạm Thúy Hoan nói lời tri ân vị thầy đỡ đầu. 

Nghệ sĩ Shino Midori Thúy trình diễn bài hát mừng thọ GS Trần Văn Khê bằng điệu nhạc dân tộc Việt Nam

Thành Thuận – Ngọc Hương
(Theo showbiz.vn)

reply edit delete

2 CommentsChronological   Reverse   Threaded

delete reply quycoctu wrote on Aug 4, '10 Thầy Khê là người mà tôi kính ngưỡng và nể phục. Nhớ mãi những lần được gặp thầy và nghe thầy nói chuyện. Như lần thầy mời cô Lưu Phương về biểu diễn ở CVH LĐ và bình về võ khúc Thập diện mai phục. Lần trò chuyện cùng thầy trong Hội ngộ kỷ lục gia. Lần gặp thầy buổi ra mắt sách của Đăng Học, lần nghe thầy bình về âm nhạc trong Thơ Đường, lần nghe thầy "là hụ là khoang"... Kính chúc thầy sức khỏe an khang.

edit delete reply tienghatquehuong wrote on Aug 6, '10 Rất cảm ơn bạn quycoctu đã có lời bày tỏ cảm xúc chân thành của mình đối với Thầy Khê. Không riêng gì bạn mà tất cả chúng tôi và những ai đã từng tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với Thầy đều luôn kính trọng quý thương Thầy. Cảm ơn bạn đã tặng 2 tấm hình Thầy đang trò chuyện về văn hóa và âm nhạc. Chúng tôi vui lắm! Thân mến, THQH

Đưa tiếng đàn Tranh vào học đường

Đưa tiếng đàn Tranh vào học đường

GS Trần Văn Khê nghe các em học sinh trường Tiểu học Thực hành Sư phạm Phan Đình Phùng biểu diễn đàn Tranh (Ảnh: THQH)

Việc bảo tồn và phát triển nền âm nhạc truyền thống của dân tộc là cả một quá trình lâu dài và khó khăn. Hiện nay, khi các loại âm nhạc khác đang dần chiếm ưu thế trong thị trường âm nhạc Việt thì âm nhạc truyền thống vẫn luôn là một dấu hỏi lớn: Làm thế nào đưa âm nhạc truyền thống gần với giới trẻ?

“Dạy con từ thuở còn thơ”

Mô hình đưa âm nhạc truyền thống vào thành một môn học của học sinh đã nhận được nhiều sự quan tâm, nhưng việc thực hiện đến nay vẫn còn gặp khá nhiều khó khăn. Hiện nay ở TP.HCM, việc thí điểm đưa đàn Tranh vào trường học bước đầu đã có hiệu quả. Đi đầu trong thử nghiệm này là Trường Tiểu học Thực hành sư phạm Phan Đình Phùng. Sự phối hợp giữa nhà trường và Câu lạc bộ Tiếng hát Quê hương là một bước đột phá lớn. NGƯT Phạm Thúy Hoan - Chủ nhiệm câu lạc bộ Tiếng hát Quê hương cho biết: “Việc đưa âm nhạc truyền thống vào giảng dạy cho các em tuy bước đầu gặp nhiều khó khăn và thách thức lớn, nhưng được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhà trường cùng với sự yêu thích của các em, lớp học đàn Tranh đã diễn ra được hơn một năm nay”. 

Một buổi học đàn Tranh tại trường Phan Đình Phùng

Đưa âm nhạc truyền thống vào giảng dạy trong học đường là một điều tất yếu và cần được phổ biến rộng rãi. Đặc biệt là phải biến nó thành một môn học chính bên cạnh các môn học khác. Bởi lẽ hiện nay việc đưa đàn Tranh vào dạy trong trường học mới chỉ áp dụng ở môn tự chọn. Cô Phạm Thúy Hoan còn cho biết: “Điều khó khăn lớn nhất khi giảng dạy cho các em là thời gian quá ít, mỗi tuần chỉ có một buổi chiều thứ 5. Về nhà các em không có đàn để luyện tập nhớ lại bài. Hơn nữa, đây mới chỉ là môn học tự chọn nên phụ huynh các em chưa đầu tư đúng mức”. Hầu hết các em sau khi tham gia khóa học đàn, được tìm hiểu và tự tay gẩy những phím đàn đã tạo sự thích thú và ham học.

Với các hình thức giải trí rất đa dạng hiện nay, các em cũng có nhiều sự lựa chọn về nhu cầu giải trí, đặc biệt là về âm nhạc. Tuy nhiên không phải các em không quan tâm đến âm nhạc truyền thống mà chính việc tiếp cận và tìm hiểu về loại hình này không dễ dàng. Nếu như được biết  cái hay cái đẹp của nó thì tất yếu sẽ hình thành trong các em tình yêu với âm nhạc truyền thống. Bằng chứng là trong các buổi nói chuyện về âm nhạc Việt Nam của GS.TS Trần Văn Khê từ các loại đàn truyền thống trong đờn ca tài tử của Nam Bộ đến di sản phi vật thể Nhã nhạc Cung đình Huế... đều được giới trẻ đón nhận nồng nhiệt và tỏ ra thích thú. Chính vì sự tâm huyết, muốn truyền lại cho thế hệ mai sau hiểu về âm nhạc nước mình, GS.TS Trần Văn Khê đã làm cho giới trẻ thêm yêu và hiểu phần nào giá trị của  âm nhạc truyền thống.

Nên mở rộng hơn nữa

Nói về việc đưa đàn Tranh vào giảng dạy trong trường  tiểu học, GS.TS Trần Văn Khê cho rằng: “Việc đưa âm nhạc truyền thống vào trường học là một việc làm hết sức có ý nghĩa. Nó không chỉ giúp cho  các em làm quen dần với cây đàn dân tộc, giúp cho các em thấy được cái đẹp của từng âm thanh mà thông qua đó nó còn nuôi dưỡng tâm hồn âm nhạc của các em. Vì thế, việc mở rộng đưa âm nhạc truyền thống vào tiểu  học là điều cần  thiết và cấp bách hơn bao giờ  hết”.

Cô  Nguyễn Thị Lương Thanh - Hiệu trưởng trường Tiểu học Thực hành Sư phạm Phan Đình Phùng tâm sự: “Đưa âm nhạc truyền thống vào trường học là một điều mới mẻ. Hơn một năm trường đưa cây đàn Tranh vào làm môn học tự chọn cho các em bước đầu đạt hiệu quả. Các em đã biết được từng cung điệu của tiếng đàn, có thể chơi được những bài đơn giản”. Cô Thanh cho biết thêm, tuy nhiên, việc đưa đàn vào giới thiệu cho các em cũng gặp phải  những khó khăn nhất định. Không phải em nào cũng có điều  kiện mua cho mình một cây đàn để tự học ở nhà, ở trường hiện nay cũng chỉ trang bị được 20 cây đàn. Trước đây cũng có trường đã từng đưa mô hình dạy đàn Tranh vào trường học, nhưng vì không “nuôi” nổi nên đã dừng lại.

Cô Hiệu Trưởng trường tiểu học Phan Đình Phùng đang trả lời phỏng vấn trong một chương trình Âm nhạc dân tộc do Đài Truyền Hình TP.HCM thực hiện (Ảnh: THQH)

Đối với việc dạy âm nhạc truyền thống cho các em phải kiên trì. Vừa qua nhà trường cũng đã phối hợp với Câu lạc bộ Tiếng hát Quê hương tổ chức cuộc thi vẽ với chủ đề “Em yêu đàn Tranh” nhằm giới  thiệu và giúp các em làm quen với loại nhạc cụ dân tộc này. 

Cuộc thi vẽ tranh "Em Yêu Đàn Tranh" do nhà trường & CLB. Tiếng Hát Quê Hương tổ chức trung tuần tháng 05/2010 vừa qua.

Cô Hải Phượng – giảng viên Khoa Âm nhạc của Nhạc viện TP.HCM cho rằng, không chỉ đưa đàn Tranh mà nên đưa nhiều hơn nữa các loại nhạc cụ dân tộc vào cho các em. Điều này không chỉ có tác dụng giáo dục các em biết về âm nhạc của  dân tộc mà còn giúp cho các em sau này lớn lên có sự lựa chọn cho mình theo học một loại nhạc cụ  nào đó, không chỉ là đàn Tranh. Muốn làm được điều đó thì rất cần sự ủng hộ của Ban giám hiệu trường và phụ  huynh của các em. 

Các em học sinh trường tiểu học Thực hành Sư phạm Phan Đình Phùng - Quận 3 đang nhận giải thưởng vẽ tranh trong cuộc thi "Em yêu Đàn Tranh" 2010

Việc đưa âm nhạc truyền thống vào trường học là một việc làm hết sức có ý nghĩa. Nó không chỉ giúp cho  các em làm quen dần với cây đàn dân tộc, giúp cho các em thấy được cái đẹp của từng âm thanh mà thông qua đó nó còn nuôi dưỡng tâm hồn âm nhạc của các em. Vì thế, việc mở rộng đưa âm nhạc truyền thống vào tiểu  học là điều cần  thiết và cấp bách hơn bao giờ  hết. (GS.TS Trần Văn Khê)

Hà Trần 

(Theo báo Văn Hóa)