THƯ MỜI CHƯƠNG TRÌNH HOA QUÊ HƯƠNG 42

THƯ MỜI 

CHƯƠNG TRÌNH HOA QUÊ HƯƠNG 42

THƯ MỜI CHƯƠNG TRÌNH HOA QUÊ HƯƠNG 41

THƯ MỜI 

CHƯƠNG TRÌNH HOA QUÊ HƯƠNG 41

Thư mời chương trình HOA QUÊ HƯƠNG 38

THƯ MỜI chương trình 

HOA QUÊ HƯƠNG 38

Trân trọng kính mời quý vị và các bạn yêu âm nhạc dân tộc đến tham dự chương trình HOA QUÊ HƯƠNG lần thứ 38 của CLB. Tiếng Hát Quê Hương, vào lúc 09h00, ngày 27/03/2011tại Hội trường B - Cung Văn hóa Lao Động TP.HCM (số 55B Nguyễn Thị Minh Khai - Quận 1).

Rất hân hạnh được đón tiếp.

THQH

Chương trình được thực hiện bởi:

GSTS Trần Văn Khê
CLB. Tiếng Hát Quê Hương
CLB. Tình Quê Hương

Biên tập chương trình:

Nhạc sĩ Phạm Thúy Hoan

Dàn dựng chương trình:

Nghệ sĩ Hải Phượng

Giới thiệu chương trình:

Nhật Tân

Chương trình biểu diễn âm nhạc "Hoa quê hương 37"

Chương trình biểu diễn âm nhạc "Hoa quê hương 37"

(SGGPO) - Sáng 19-12, tại Cung Văn hóa Lao động, số 55B Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, TPHCM đã diễn ra chương trình âm nhạc dân tộc mang tên “Hoa quê hương 37”.  
Chương trình gồm 2 phần:

Phần 1: CLB Tiếng hát Quê hương tổng kết hoạt động và phát học bổng, phát chứng chỉ cuối khóa cho các học viên.

GSTS Trần Văn Khê trao quà thưởng cho các cháu thiếu nhi tham gia biểu diễn tại Lễ Tổng kết cuối năm 2010 của CLB. Ảnh: A.D.

Nhân dịp này, CLB được nhận bằng khen của UBND TPHCM và Liên Đoàn Lao động TPHCM, cùng danh hiệu CLB Vàng. Xen kẽ chương trình là phần biểu diễn văn nghệ gồm 6 tiết mục: tốp ca, đồng ca, hát múa, độc tấu, tốp tấu thiếu nhi, hòa tấu nhạc dân tộc.

Tứ tấu thiếu nhi của CLB Tiếng hát Quê hương biểu diễn bài "Những em bé ngoan". Ảnh: A.D.

Phần 2: Giao lưu với GSTS Trần Văn Khê  và biểu diễn đánh đàn muỗng của GSTS Trần Quang Hải (nhạc sỹ thứ 5 trong gia đình họ Trần).

AN DUNG

(Theo Sài Gòn Giải Phóng Online)

Thông báo chương trình HOA QUÊ HƯƠNG 37

Thông báo chương trình 

HOA QUÊ HƯƠNG 37

Sau một thời gian dài sinh hoạt, học tập, giảng dạy, biểu diễn, mỗi cuối năm CLB. Tiếng Hát Quê Hương đều tổ chức một buổi lễ tổng kết để cùng nhau ôn lại quá trình hoạt động của mình.

Trân trọng kính mời quý vị và các bạn yêu âm nhạc dân tộc đến tham dự chương trình HOA QUÊ HƯƠNG lần thứ 37 của CLB. Tiếng Hát Quê Hương, vào lúc 09h00, ngày 19/12/2010 tại Hội trường B - Cung Văn hóa Lao Động TP.HCM (số 55B Nguyễn Thị Minh Khai - Quận 1).



Đặc biệt:

Chương trình có sự tham gia của GS TRẦN QUANG HẢI - nhà nghiên cứu dân tộc nhạc học nổi danh thế giới với tài sử dụng nhạc cụ đàn môi, hát đồng song thanh và gõ muỗng. 

GS Trần Quang Hải sẽ góp mặt với những tiết mục nghệ thuật nhằm giới thiệu và cống hiến đến khán thính giả của Tiếng Hát Quê Hương vẻ đẹp gần gũi, độc đáo của các nhạc cụ đã từng theo chân ông đi khắp bốn phương. 

Quý khán thính giả sẽ có cơ hội được nghe ông trình bày, diễn tấu, được giao lưu và tìm hiểu nhiều hơn về 3 lãnh vực trên. 

Chúng tôi rất vinh dự được đón tiếp quý vị và các bạn. Chúc quý vị và các bạn có một ngày thưởng thức âm nhạc thật vui tươi, hào hứng.

Chương trình được thực hiện bởi:

GSTS Trần Văn Khê


GSTS Trần Quang Hải


CLB. Tiếng Hát Quê Hương


Biên tập chương trình:

Nhạc sĩ Phạm Thúy Hoan


Dàn dựng chương trình:

Nghệ sĩ Hải Phượng

Giới thiệu chương trình:

MC Nhật Tân

Tiếng Hát Quê Hương

Mừng thượng thọ bằng hồn dân ca

Mừng thượng thọ bằng hồn dân ca

Sáng 25/7, tại Cung Văn hóa Lao Động (Q1, TPHCM), chương trình Hoa Quê Hương 36 (CLB Tiếng Hát Quê Hương) đã diễn ra như một buổi mừng thượng thọ cho vị thầy đỡ đầu đáng kính là GS.TS Trần Văn Khê, với nhiều tiết mục ca múa nhạc dân tộc phong phú. Đến dự chương  trình, có Nghệ sĩ Shino Midori Thúy (tên Nhật: Shino Midori) trình diễn khá ấn tượng trong tiếng đàn bầu bài hát mừng sinh nhật GS Trần Văn Khê, bài hát do Nhạc sĩ Thúy Hoan – chủ nhiệm CLB Tiếng hát quê hương sáng tác. Ngoài ra, đây còn là dịp để khán giả giao lưu – tìm hiểu thêm về những chuyện bí ẩn trong cuộc đời GS qua hai tác phẩm: Tự truyện Trần Văn Khê – Những câu chuyện từ trái tim (NXB Trẻ - First News) và Hồi ký Trần Văn Khê (NXB Trẻ - Phương Nam tái bản).

Đươc biết, GS Trần Văn Khê sinh trưởng trong một gia đình bốn đời là nhạc sĩ truyền thống. Ông từng là học sinh trường Trương Vĩnh Ký và sinh viên Trường Y tại ĐH Hà Nội; chỉ huy dàn nhạc ĐH Hà Nội. Ông đỗ tiến sĩ văn khoa nhạc học ĐH Sorbonne (Pháp). Là chuyên viên nghiên cứu âm nhạc tại Trung tâm Quốc gia nghiên cứu khoa học Pháp đến cấp giáo sư chỉ đạo nghiên cứu. Ông đi diễn thuyết trên 42 nước về nhạc Việt Nam và nhạc Châu Âu, tham dự trên 200 hội nghị âm nhạc quốc tế; được mời dạy tại 15 ĐH với cương vị Giáo sư biệt thỉnh.

Cộng tác viên của 6 Bách Khoa tự điển âm nhạc, ông còn là ủy viên danh dự của Hội đồng quốc tế Âm nhạc thuộc Unesco. Năm 1981, ông đoạt giải thưởng âm nhạc của Unesco CIM. Giáo sư được phong Viện sĩ thông tấn Hàn Lâm Viện Châu Âu về khoa học văn chương, nghệ thuật năm 1993. 

Ông cũng chính là người thầy đỡ đầu cho CLB Tiếng hát Quê Hương (CLB chuyên hoạt động biểu diễn –    đào tạo chương trình nhạc dân tộc Việt Nam). 

Những bông hoa quê hương vây quanh mừng thọ GS Trần Văn Khê 

Nhạc sĩ – Chủ nhiệm CLB, Phạm Thúy Hoan nói lời tri ân vị thầy đỡ đầu. 

Nghệ sĩ Shino Midori Thúy trình diễn bài hát mừng thọ GS Trần Văn Khê bằng điệu nhạc dân tộc Việt Nam

Thành Thuận – Ngọc Hương
(Theo showbiz.vn)

reply edit delete

2 CommentsChronological   Reverse   Threaded

delete reply quycoctu wrote on Aug 4, '10 Thầy Khê là người mà tôi kính ngưỡng và nể phục. Nhớ mãi những lần được gặp thầy và nghe thầy nói chuyện. Như lần thầy mời cô Lưu Phương về biểu diễn ở CVH LĐ và bình về võ khúc Thập diện mai phục. Lần trò chuyện cùng thầy trong Hội ngộ kỷ lục gia. Lần gặp thầy buổi ra mắt sách của Đăng Học, lần nghe thầy bình về âm nhạc trong Thơ Đường, lần nghe thầy "là hụ là khoang"... Kính chúc thầy sức khỏe an khang.

edit delete reply tienghatquehuong wrote on Aug 6, '10 Rất cảm ơn bạn quycoctu đã có lời bày tỏ cảm xúc chân thành của mình đối với Thầy Khê. Không riêng gì bạn mà tất cả chúng tôi và những ai đã từng tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với Thầy đều luôn kính trọng quý thương Thầy. Cảm ơn bạn đã tặng 2 tấm hình Thầy đang trò chuyện về văn hóa và âm nhạc. Chúng tôi vui lắm! Thân mến, THQH

Thư mời Chương trình tổng kết cuối năm HOA QUÊ HƯƠNG 34

CLB.TIẾNG HÁT QUÊ HƯƠNG

Cung Văn Hóa Lao Động TP.HCM

THƯ MỜI

Trân trọng kính mời: ______________________________________________________

Đến tham dự chương trình:

HOA QUÊ HƯƠNG 34

Tổng kết hoạt động & trao phần thưởng học bổng cuối năm 2009

được thực hiện bởi:

Giáo sư Tiến sĩ Trần Văn Khê

CLB Tiếng Hát Quê Hương - Cung Văn Hóa Lao Động TP.HCM

Vào lúc 09h00 ngày 22.11.2009
Tại Hội Trường B – Cung VHLĐ
55B Nguyễn Thị Minh Khai - Quận 1 - TP.HCM

Rất hân hạnh được đón tiếp quý vị đến tham dự chương trình Hoa Quê Hương 34 của chúng tôi. 

Trân trọng
THQH

THƯ MỜI Chương trình HOA QUÊ HƯƠNG 33

CLB.TIẾNG HÁT QUÊ HƯƠNG

Cung Văn Hóa Lao Động TP.HCM

THƯ MỜI

Trân trọng kính mời: ____________________________________________

Đến tham dự chương trình:

HOA QUÊ HƯƠNG 33

được thực hiện bởi:

Giáo sư Tiến sĩ Trần Văn Khê & CLB Tiếng Hát Quê Hương - Cung Văn Hóa Lao Động TP.HCM

Vào lúc 09h00 ngày 23.08.2009
Tại Hội Trường A – Cung VHLĐ
55B Nguyễn Thị Minh Khai - Quận 1 - TP.HCM

Rất hân hạnh được đón tiếp quý vị và các bạn trẻ yêu âm nhạc dân tộc đến tham dự chương trình Hoa Quê Hương 33 của chúng tôi. Khán giả thương mến và gắn bó là niềm hạnh phúc của Tiếng Hát Quê Hương, chúng tôi luôn mong được gặp lại quý vị và các bạn mỗi khi chúng tôi đem những giai điệu quê hương đi làm đẹp cho đời!

Thân chúc quý vị và các bạn một ngày thưởng thức âm nhạc đầy mỹ mãn.
Trân trọng
THQH

Thư Mời HOA QUÊ HƯƠNG 32

CLB.TIẾNG HÁT QUÊ HƯƠNG

Cung Văn Hóa Lao Động TP.HCM

THƯ MỜI

Trân trọng kính mời: ______________________________________

Đến tham dự chương trình:

HOA QUÊ HƯƠNG 32

được thực hiện bởi:

Giáo sư Tiến sĩ Trần Văn Khê & CLB Tiếng Hát Quê Hương - Cung VHLĐ

 
Vào lúc 09h00 ngày 07.06.2009

Tại Hội Trường A – Cung VHLĐ

55B Nguyễn Thị Minh Khai - Quận 1 - TP.HCM

Rất mong quý vị và các bạn trẻ yêu âm nhạc dân tộc đến tham dự chương trình thường kỳ cùng CLB. THQH. Sự góp mặt của quý vị và các bạn luôn là nguồn động viên THQH cố gắng mãi  với mục đích học hỏi phổ biến nhạc dân tộc.

Thân chúc quý vị và các bạn một ngày thưởng thức âm nhạc đầy niềm vui và thư thái!

Trân trọng
THQH

CẢM XÚC VỀ MỘT “HOA QUÊ HƯƠNG” LẦN THỨ 31

CẢM XÚC VỀ MỘT “HOA QUÊ HƯƠNG” LẦN THỨ 31

Cái tên “Hoa Quê Hương” đã trở nên quen thuộc đối với những ai say mê làn điệu dân ca, âm thanh của các nhạc cụ dân tộc, từng mộ điệu và yêu mến CLB Tiếng Hát Quê Hương. Tuy không phải là chương trình lớn nhưng Hoa Quê Hương theo định kỳ mỗi lần tái ngộ với khán giả luôn mang màu sắc mới lạ, hấp dẫn. Trong không khí nhẹ nhàng, thoải mái với tiếng đàn hát mộc mạc đã giúp cho khán giả có vài phút giây lắng đọng để cảm nhận mùi vị của quê hương qua âm nhạc dân tộc. Đến đây, bạn có cảm giác như đang sống trong một gia đình ấm áp, hội tụ những con người tận tình, biết giúp đỡ lẫn nhau trong học tập cũng như trong công việc. Thật vậy, nếu đến từ rất sớm chúng ta sẽ tận mắt chứng kiến những gì mà các thành viên đã làm để chuẩn bị cho buổi biễu diễn. Người diễn viên không chỉ biết diễn trên sân khấu mà còn biết giúp đỡ nhau, làm được cả những việc của một người hậu đài. Chưa đầy 2 giờ nhưng Hoa Quê Hương 31 thật sự để lại dấu ấn trong lòng khán giả với các tiết mục đặc sắc do NGƯT Phạm Thúy Hoan chọn lọc kỹ lưỡng và các học viên CLB Tiếng Hát Quê Hương đã luyện tập với tinh thần tích cực và nghiêm túc.

Những tràng pháo tay ròn rã vang lên sau khi MC Nhật Tân vừa cất giọng giới thiệu sơ lược chương trình và khách mời. Rồi cả hội trường dường như im lặng để nhường chỗ cho âm thanh du dương của cây đàn Bầu (do bạn Văn Tấn độc tấu), tiếng réo rắt của đàn Tranh, tiếng véo von của Sáo Trúc và tiếng Trống dồn dập,… trong tiết mục hòa tấu “Thoáng Quê” của NSƯT Thanh Tâm sáng tác, do NS. Hải Phượng chỉ huy.

Tiết mục tốp ca “Ba Quan Đổi Lấy Nụ Cười” đã đưa khán giả đến vùng Quan Họ Bắc Ninh với những chiếc áo tứ thân và áo dài khăn đóng đầy màu sắc của các liền anh liền chị Quan Họ, và nhất là chất giọng ngọt ngào của các nghệ sĩ đến từ CLB Tình Quê Hương do cô Nguyễn Thị Thanh phụ trách (cô Thanh cũng là một trong những học viên thành công nhất của CLB Tiếng Hát Quê Hương trong việc phổ biến dân ca Việt Nam).

Với chất giọng trầm lắng thiết tha, mượt mà và điêu luyện, NS Đức Tâm đã làm cho khán giả phải xao xuyến, càng say, càng yêu hơn vẻ đẹp của cô gái Huế nói riêng, cô gái Việt Nam nói chung trong bài “Lý Tình Tang” - dân ca Huế, lời ca Mười Thương của nhạc sĩ Bửu Lộc, qua phần phụ họa đàn Tranh của NS Uyên Trâm và sáo trúc của bạn Huy Vương.

Nếu bài “Lý Tình Tang” để khán giả tự mình hình dung, tự mình khắc họa lên nét đẹp của các cô gái nói chung thì bài “Một thoáng quê hương”, biên đạo học viên Khánh Vân, do nhóm múa Hoa Xuân biểu diễn, gợi lên cho khán giả một cái nhìn tinh tế về nét đẹp của các cô gái Việt Nam với tà áo dài thướt tha, chiếc nón lá nghiêng nghiêng che mặt, dáng đi uyển chuyển và mái tóc dài nhẹ bay trong gió.

Hội trường trở nên sôi động, vui tươi hơn với lời ca dí dỏm, chân tình của bài “Hò Ba Lý” dân ca Quảng Nam, do các học viên lớp dân ca của thầy Quốc Thái trình bày.

Bên cạnh đó, có lẽ điều mà khán giả thích nhất khi đến dự các chương trình do CLB Tiếng Hát Quê Hương thực hiện là được tham gia, hòa mình cùng các nghệ sĩ. Tiết mục cuối cùng trước khi chuyển sang phần II, phần trò chuyện với GSTS Trần Văn Khê, mọi người được phát tờ giấy nhỏ có in lời ca bài “Non cao tươi đẹp” (trích trong vở cải lương bất hủ “Tiếng trống Mê Linh” của soạn giả Ngô Y Linh) để cùng hát theo đàn do các học viên lớp đàn Tranh biểu diễn. 

Không khí bỗng dưng thật yên lặng khi NGƯT Phạm Thúy Hoan giới thiệu GSTS Trần Văn Khê, người Thầy đỡ đầu của CLB THQH. Không ai ngăn được xúc động khi nhìn các học viên dìu Thầy bước chậm rãi lên sân khấu. Từ nhiều tháng nay, chân Thầy ngày càng yếu đi, đi lại chỉ nhờ vào chiếc xe lăn. Nhìn Thầy di chuyển khó khăn như vậy, mà Thầy vẫn đến với các khán giả của THQH, đủ thấy Thầy thương yêu THQH biết chừng nào. Thầy nói qua nhận xét của Thầy về các tiết mục của THQH vừa diễn, Thầy mong đợi THQH ngày càng có nhiều tiết mục phong phú hơn, sau đó Thầy hỏi: “Các em muốn Thầy trả lời về vấn đề gì?”. Tuy đã gần 90 tuổi nhưng khi cất tiếng nói, âm thanh phát ra vẫn mạnh mẽ và đầy nội lực. NGƯT Phạm Thúy Hoan “tâm sự” với khán giả trước khi đặt câu hỏi với Thầy “Thưa quí vị và các bạn, nếu muốn nghe những chuyên đề, chẳng hạn: vài nét về Hát Bội, hoặc nghệ thuật ngâm thơ trong nhạc truyền thống, hoặc từ bài Dạ Cổ Hoài Lang đến bài Vọng Cổ… chúng ta có thể tới nghe tại tư gia của GS. Trần Văn Khê, nhưng tại sân khấu của THQH, vì coi chúng ta là người nhà, nên Thầy sẵn sàng trả lời những thắc mắc của chúng ta, do vậy mà các câu hỏi không giới hạn vào một đề tài chuyên biệt nào cả. Vì thế cho nên chúng ta mới nghe Thầy hỏi câu “các em muốn Thầy trả lời gì?”.

Có rất nhiều câu hỏi được đặt ra với Thầy Khê:

“Thưa Thầy, được biết là tuần vừa qua, Thầy đã bay ra Hà Nội để dự hội thảo, xin Thầy có thể vui lòng nói qua về hội thảo đó được không ạ?”.

Câu hỏi thứ hai: “Thưa Thầy, đàn Tranh thường thích hợp với phụ nữ, vậy mà khi nói đến các danh cầm đàn tranh, hầu như không có sách nào nói về các Cô, theo Thầy thì tại sao có hiện tượng này ạ?”.

Câu hỏi thứ ba: “Thưa Thầy, Thầy vừa nói rằng sau sự thành công của người đàn ông, đều có bóng dáng của người phụ nữ. Thầy là người rất, rất thành công, chắc chắn là có nhiều bóng hồng đằng sau Thầy, vậy Thầy có thể “bật mí” một chút về các bóng hồng phía sau Thầy được không ạ?” (Câu hỏi này được khán giả vỗ tay rất nhiều)….

Tuy gần một giờ trò chuyện nhưng khán giả không tỏ vẻ mệt mỏi chút nào mà càng nghe càng cảm thấy hào hứng, thú vị. Tất cả các câu hỏi và đáp đều rất vui, di dỏm và rất đời thường… đã làm mọi người xích lại gần nhau hơn, hiểu nhau hơn và thương nhau hơn.

Chương trình khép lại với những tràng pháo tay, những bó hoa tươi thắm tràn ngập sân khấu. Có cả những đóa hoa của GS. Tăng Kim Tây và của Đoàn Ca Nhạc Dân Tộc Hướng Việt (Mỹ) tặng cho chương trình. Trong bầu không khí sôi động, chan hòa tình thân ái, khán giả một lần nữa được cất cao giọng hát, được thả hồn theo từng cánh cò bay lả:

“Con cò cò bay lả lả bay la

Bay từ từ cửa phủ bay ra ra cánh đồng

(Tình tính tang tang tính tình…)

Mình về có nhớ ta chăng

Ta về ta nhớ hàm răng mình cười…(tình tính tang…)

Ta về ta tắm ao ta

Khơi trong gạn đục ao nhà vẫn hơn…(tình tính tang…)"

* Nếu các bạn muốn biết các câu trả lời của GSTS. Trần Văn Khê xin liên hệ với THQH nhé.

Tiến Vũ (học viên lớp đàn Tranh)

TA NGỒI NGHE TRỐNG VIỆT NAM…

TA NGỒI NGHE TRỐNG VIỆT NAM…

 

 

Trống Việt Nam…

Bộ gõ Việt Nam…

Tâm hồn Việt Nam, những tâm hồn sâu sắc và tế nhị…

Gửi trọn trong buổi gặp gỡ tuyệt vời này!

 

TRỐNG, PHÁCH GỬI HỒN THEO Ý NHẠC

CHÉN NGÂN, LỤC LẠC CŨNG REO VUI

“Thùng thùng thùng thùng… thùng thùng thùng, cắc thùng!”

Tiếng trống gõ liên hồi dồn dập hòa cùng tiếng lục lạc rộn ràng khiến ta cứ tưởng mình như đang ngồi trên lưng ngựa tung vó phi nhanh. Con ngựa ô Việt Nam vừa dũng mãnh vừa duyên dáng, sải từng bước trong âm thanh của trống, của phách, của đàn tranh: 

“Khớp con ngựa ngựa ô, khớp con ngựa ngựa ô. Ngựa ô anh khớp, anh khớp kiệu vàng. Anh tra khớp bạc, lục lạc đồng đen, búp sen lá dặm, dây cương nhuộm thắm, cán roi anh bịt đồng thoà. Là đưa í a đưa nàng, đưa nàng, anh đưa nàng về dinh…”.

Đôi tay lướt trên những phím tơ tranh nhịp nhàng thoăn thoắt tựa như lòng náo nức của cô thiếu nữ chuẩn bị “theo chàng về dinh”, đôi tay biến ảo của người nghệ sĩ cầm dùi trống diễn tả cái vui mừng, hồi hộp của chàng trai khi “tra khớp bạc, kiệu vàng” đón người thương yêu; hai đôi tay ấy nhịp nhàng hoà điệu cũng đủ để trái tim ta rung động. Màn đi trống điêu luyện, tiếng đàn tranh réo rắt làm sôi động lên bầu không khí thưởng thức nhạc dân tộc với chủ đề giới thiệu về bộ gõ. Trước bài hoà tấu dân ca “Lý Ngựa Ô” , điệu nhạc cổ miền Nam “Khổng Minh Toạ Lầu” đã gây không ít ngạc nhiên cho khán thính giả bởi sự phối hợp tài tình giữa tiếng đàn tranh quen thuộc và tiếng lách cách từ những cái chén nhỏ làm bằng sứ. Bên đàn bên chén, hai âm thanh tuy khác nhau nhưng lại có thể hoà quyện cùng nhau, đối đáp nhau. Quả là có sức cuốn hút! Tiếng vỗ tay của khán giả cho hai nhạc phẩm mở đầu chương trình làm những thành viên Tiếng Hát Quê Hương tham gia biểu diễn tràn ngập niềm vui sướng. Bước xuống sân khấu rồi mà trên gương mặt ai cũng rạng rỡ nụ cười. 

SANH SỨA VỀ ĐÂY CÙNG TỤ HỘI

BỘ GÕ VIỆT NAM NGẤT NGÂY ĐỜI 

 

Và những màn múa đậm phong cách dân tộc của nhóm Hoa Bách Hợp với bộ gõ trên tay, những điệu sáo uyển chuyển hợp cùng nhạc cụ dây, nhạc cụ gõ, những lời ca ca ngợi con người, quê hương Việt Nam lần lượt vang lên trong phần trình diễn chào đón tất cả mọi khán giả đã thương mến đến nghe nhạc dân tộc trong chương trình Hoa Quê Hương 25 lần này. Đặc biệt là chiếc sanh sứa, một nhạc cụ gõ lần đầu tiên xuất hiện trên sân khấu Tiếng Hát Quê Hương trong bài Hồn Quê làm khán giả hứng thú và tò mò. Theo lời nhạc sĩ Phạm Thúy Hoan, chiếc sanh sứa mà THQH biểu diễn ngày hôm đó do GS Trần Văn Khê mang từ Hà Nội vào tặng cho câu lạc bộ để tăng thêm phần phong phú cho việc biểu diễn nhạc dân tộc. Âm thanh của nhạc cụ này phát ra do gõ hai thanh tre với nhau, có 2 cách gõ: kiểu cổ điển là dùng 2 thanh tre rời gõ vào nhau, kỹ thuật thì điêu luyện, biến ảo; kiểu mới là ghép hai thanh làm một nhưng kỹ thuật thì đơn giản hơn cách gõ tách rời. Cái tiếng đập vào nhau của sanh sứa có một nét thu hút riêng, không chỉ sử dụng trên sân khấu mà ta còn có cảm tưởng như mình đang dạo bước ở núi rừng, khoan thai nghe tiếng tre trúc gõ nhịp hoà ca trong gió…

Sau phần trình diễn của Tiếng Hát Quê Hương, phần chính yếu của chủ đề bộ gõ được giới thiệu súc tích qua lời dẫn giải của GSTS Trần Văn Khê. Một điều rất rõ mà hầu hết khán thính giả nhận thấy trong chương trình ngày hôm đó là GS Khê tuy đã cao tuổi mà nhiệt huyết dành cho âm nhạc dân tộc vẫn trẻ mãi với thời gian. Nhìn cách Thầy vừa nói chuyện vừa minh hoạ trực tiếp qua tiếng trống khiến khán giả bên dưới, không ai là không xúc động…

“Hôm nay nói chuyện về bộ gõ trong âm nhạc truyền thống, đặc biệt là tiếng trống Việt Nam cho các bạn và các cháu nghe, tôi lấy làm vui lắm. Vui vì không những ngồi trong khán phòng đây là các bác lớn tuổi, các bạn bè thân hữu, các học trò của tôi mà còn có các cháu trẻ đến nghe. Các con thấy đó, Thầy dạy trong trường là cái khác nhưng khi trên sân khấu này các con lại được học một kiểu khác, học trực tiếp mắt thấy tai nghe, học ngoài bài bản đã được biết!”.

Trống là một nhạc khí tạo ra tiết tấu và nhịp điệu. Chẳng những nó có hình thức cấu tạo khác nhau mà chức năng nghệ thuật ở mỗi nước cũng không giống.Trống được chia làm hai loại: một mặt da và hai mặt da. Có trống sử dụng dùi để gõ, nhưng cũng có loại sử dụng tay để vỗ như trống Ấn Độ, trống Châu Phi. Riêng với trống Việt Nam mà theo GS Trần Văn Khê thì đó là “tiếng trống vô cùng độc đáo” bên cạnh tiếng trống tinh vi của Ấn Độ. GS Khê cũng từng nói: “Trống Việt Nam với với sự đa dạng về hình thức, độc đáo về màu âm và phong phú về chức năng mà ít có nơi nào trên thế giới sánh bằng”. Hẳn điều đó đáng là một niềm tự hào lớn lao đối với nền nghệ thuật của dân tộc Việt. 

Đa dạng về hình thức là như thế nào?

 

GS Khê đã miêu tả lại cái bồng độc đáo trong Đại nhạc cung đình và nhạc lễ miền Nam, lại giới thiệu về sự đa dạng của Đại cổ và Tiểu cổ trong trống chiến của hát bội, trống chầu của ca trù, trống đế trong chèo… và nhất là trống cơm - một loại trống xuất hiện trong bài dân ca Bắc Bộ “Trống Cơm” mà hầu như người Việt Nam nào cũng quen thuộc, nhưng lại ít để ý tới nó là cái trống như thế nào. Để có được màu âm êm ái, trên mặt trống có dán một ít cơm nghiền hay bột mì trộn nhuyễn. Thầy cũng nhấn mạnh về việc trống được sử dụng nhiều nhất trong dàn Đại nhạc của cung đình, có đủ loại hiện diện theo từng trường hợp cụ thể ra sao.

Độc đáo về màu âm là như thế nào?

 

“Chấm câu: Tong, thởn, tùng, thùng,

Đánh Tang, táng, thỏng sáng bừng màu âm

Táng nghe vui sướng trong tâm,

Tong gieo hốt hoảng, lúc dâng giận hờn.

Dùi chặn tiếng Tịch nghĩ buồn,

Nghẹn ngào, uất ức… trăm đường ưu tư.

Cắc là tươi tắn chuyển lưu,

Rù là gió thoảng đang vi vu kìa!

Âm – Dương hoà thuận mọi bề

Biết câu Thủ, Vĩ quả nghề trống hay!

Ứng tấu ứng tác thêm say,

Chân phương, hoa lá lại đây hoà tình.

Đẹp sao tiếng trống của mình,

Tiêu dao, khoáng đạt, muôn hình muôn thanh!”

 

Phong phú về chức năng là như thế nào?

 

Khi còn nhỏ ai mà không nghe qua tiếng trống khai trường mỗi độ thu sang, ai mà không mong nhớ tiếng trống vào học, tiếng trống tan tầm? Cuộc sống ngày xưa đâu có thể không nghe tiếng trống điểm canh, tiếng trống chèo mời gọi mỗi buổi chiều, tiếng trống “thu không”, tiếng trống báo hiệu tin tức vui, buồn… nơi làng xóm. Trong chiến trận, thể nào lại thiếu tiếng trống cầm quân? Trống thúc giục tinh thần người chiến sĩ, trống vang rền khí thế của ba quân, trống lệnh chỉ huy những lần xông pha trên mặt trận đối đầu cùng cường địch… Và nhất là trong nghệ thuật dân tộc tinh tế ngày xưa: Chèo, Hát bội, Ca trù, không có tiếng trống làm sao mà diễn tả nỗi lòng cho được? Biết bao nhiêu nữa, kể mấy cho vừa?

Những giọt nước mắt, những xao động trong tâm ở cái đẹp của nghệ thuật cũng thể hiện xuất thần qua tiếng trống. GS Khê vui vẻ kể về việc thưởng thức Ca trù của một số khán giả Pháp: “…Họ đến bảo với tôi rằng, tuy họ là người ngoại đạo, không hiểu rõ về Ca trù như người Việt, nhưng qua tiếng trống chầu họ cũng biết được rằng đâu là cái đẹp, cái hay. Họ biết khi quan viên cầm chầu nghe cô đầu hát mà điểm hai tiếng trống nghĩa là hai giọt nước mắt rớt xuống (song châu), điểm liên hồi có nghĩa là cô đầu hát hay quá, rúng động tâm thần rồi thì nước mắt chảy liên hồi để diễn tả sự tán thưởng (liên châu). Hát một câu làm bồi hồi trong tâm khảm, thì là cách phê trống xuyên tâm…”.

Người Pháp mới nghe mà thưởng thức được như vậy, người Việt còn tinh tế đến đâu?

TIẾNG BỒNG, TIẾNG TRỐNG NHƯ VANG MÃI

AI KHÉO HÒA NÊN ĐIỆU ĐẤT TRỜI

 

Cùng với sự dẫn dắt của người diễn giả có duyên, đội nhạc lễ Gò Vấp của nghệ sĩ Nhứt Dũng bằng tài năng của mình đã thể hiện cho tất cả mọi người thấy những gì tuyệt vời nhất trong tiếng trống, tiếng kèn, tiếng bồng… dùng trong nhạc cung đình. Bản “Nghinh thiên tiếp giá” mở đầu là lời chào khán giả của các nghệ sĩ. Nhạc phẩm này chỉ dành tấu lên lúc Vua xa giá, nay được tấu lên trên sân khấu này, chẳng phải khán giả được xem là những ông vua ư? Những ông vua yêu nhạc dân tộc, ngồi đây để thưởng lãm cái tinh vi nghệ thuật nước nhà. Như vậy hỏi sao quốc gia không hưng thịnh! Rồi nào trống văn trống võ, có âm có dương hội tụ về để trưng ra những gì tinh tuý nhất của tiếng trống Việt Nam. Điểm đặc biệt và là cái tâm của phần biểu diễn nhạc lễ chính là tài vỗ bồng của nghệ sĩ Nhứt Dũng. Ai có tận mắt chứng kiến, nghe tận tai mới cảm nhận được cái hồn cái khí trong tiếng bồng tuyệt diệu đó. Người nghệ nhân lúc vỗ nhẹ tay tạo ra thứ âm thanh nhịp nhàng tự tại, lúc vỗ nặng tay thể hiện cái “hùng khí” động lòng người, lại khéo léo hợp cùng âm thanh của dàn trống lễ, tiếng đàn nhị mượt mà, tiếng thanh la, mõ sừng trâu… khiến cho không khí khán phòng bỗng chốc hoá thành một ngày lễ thiêng liêng. GS Khê đã có những lời bình luận về nghệ thuật vỗ bồng của nghệ sĩ Nhứt Dũng – con trai nghệ nhân Tám Nhứt mà các bài báo đã đưa tin: “Tiếng bồng tưởng chết lịm cùng thời gian, nay sống lại dưới bàn tay của Nhứt Dũng. Trống Việt Nam chân phương mà hoa lá. Khi tôi mời các vị đại sứ đến nghe những điệu trống cổ, họ lắc đầu bái phục vì chưa từng được nghe những tiết điệu như vậy bao giờ…”. Nghe lời nhận xét đó, người sành nghệ thuật dân tộc lại nhớ về các nghệ nhân, nghệ sĩ với tài vỗ bồng thật khó khi xưa như nghệ sĩ nhân dân Ba Vân - một nghệ sĩ xuất sắc của cải lương Nam Bộ. Phải rồi, khán giả trong giây phút ấy cũng lắng nghe được hồn khí của người Việt mình. Đó không phải là cái gì xa lạ, mà chính là cá tính của dân tộc mình, cá tính Việt Nam không lẫn đi đâu được. Chúng ta tưởng chừng như đang loanh quanh ở những nơi nào đó, chưa thấy được hướng đi, chính tiếng trống, tiếng bồng là người dẫn đường đưa ta về lại bản tính của ta: rất Việt trong một tâm hồn Việt!

PHÙ ĐỔNG VANG RỀN TUNG VÓ NGỰA

NGƯỜI SAY, ĐIỆU NHẠC CŨNG THÊM SAY 

 

Luận về “Thầy – Trò”: 

 

“Trống to tựa tấm lòng Thầy

Hai bên trống nhỏ nghĩa đầy Trò ngoan

Thầy tung, Trò hứng rộn ràng

Lúc khoan, lúc nhặt thêm tràn ngẩn ngơ

Thầy thương trò nhỏ ngây thơ

Trò thương Thầy, chẳng bao giờ quên ơn

Tùng, tang tiếng trống dập dồn

Tình người - tiếng trống cội nguồn nở hoa!”

 

Luận về “Mùa hạ”:

 

“Hè về ran tiếng ve kêu

Ngồi nghe Mùa Hạ ra chiều thú đây!

Mõ reo như tiếng lá cây,

Hoà ca chiêng, trống ta say mất rồi!

Vang vang sanh sứa tuyệt vời

Trống vô ngôn vẫn đẹp lời tri âm!”

 

Luận về “Vó ngựa cấp báo”: 

 

“Vó ngựa dập dồn khắp nẻo xa

Trống rung nhạc ngựa rộn trăm nhà

Mang tin cấp báo nơi nào đến?

Ai cũng nôn nao náo nức mà!

Lục lạc từng hồi mong tới kịp

Tiếng chiêng, tiếng mõ rợn làn da

Kìa ai nhỏ máu trên thân trống?

Trẻ mãi đôi tay chẳng biết già!”

 

 

Phù Đổng chơi trống trên cả tuyệt vời! Từng tiếng trống như dội vào tim khán giả, từng động tác nhịp nhàng với tiếng trống quyến rũ ánh nhìn của khán giả. Còn khán giả cũng thật dễ thương, họ hoà chung sự thú vị của mình bằng cách hưởng ứng nhiệt tình qua cái lắc đầu theo nhịp trống, qua cái vỗ nhịp của đôi chân, cái cử động không yên của đôi tay, dường như cả khán giả và nghệ sĩ muốn cùng nhau đối đáp, cùng nhau đứng dậy để làm cho tiếng trống vang dậy hơn. Quả như lời GS Khê nhận xét: “Phù Đổng không chỉ chơi trống bằng đôi tay mình mà còn chơi trống bằng cả thân thể của mình, tâm hồn của mình!”. Trên sân khấu, họ không còn là họ ngoài đời nữa mà như những ngọn lửa đang bừng bừng rực cháy sáng ngời!

 

Chương trình trong phút bế mạc vẫn còn đó những dư vị của sự say mê, sự thích thú và cả sự yêu thương. Không một khán giả nào nỡ bước chân ra về mà còn nán lại đôi chút để nhìn ngắm cái sân khấu giản đơn mà không đơn giản tí nào – nơi mà trước đó vài phút đồng hồ họ đã tận mục sở thị những nét nhạc “độc nhất vô nhị” của đất nước Việt Nam, con người Việt Nam. Xin được lấy đôi lời của GS Trần Văn Khê để bày tỏ tình cảm của mình dành cho trống dân tộc:

“Việt Nam không chỉ có nhã nhạc, ca trù, cồng chiêng, mà còn có cả nghệ thuật trống đặc sắc, mang đậm tâm hồn Việt. Làm sao để mình không tự ti, mang tất cả những đặc sản đó cho thế giới thưởng thức. Thế giới khi hội nhập không hề muốn đến Việt Nam xem đánh trống jazz hay như người Mỹ da đen, mà là để thấy cá tính Việt Nam như thế nào. Để nghệ thuật trống phát triển, chúng ta bảo vệ truyền thống chứ không nệ cổ, đó chính là khi sinh lực âm nhạc Việt Nam trở lại.”

KHÁNH VÂN