Hiển thị các bài đăng có nhãn đàn Guzheng Trung Hoa. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn đàn Guzheng Trung Hoa. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 16 tháng 11, 2012

CẨM SẮT

錦瑟

錦瑟無端五十弦, 
 一弦一柱思華年。  
莊生曉夢迷蝴蝶,  
望帝春心託杜鵑。 
 滄海月明珠有淚,  
藍田日暖玉生煙。 
 此情可待成追憶,  
只是當時已惘然。

CẨM SẮT

Cẩm sắt vô đoan ngũ thập huyền
Nhất huyền nhất trụ tứ hoa niên
Trang sinh hiểu mộng mê hồ điệp
Vọng đế xuân tâm thác đỗ quyên
Thương hải nguyệt minh châu hữu lệ
Lam điền nhật noãn ngọc sinh yên
Thử tình khả đãi thành truy ức
Chỉ thị đương thời dĩ võng nhiên.

Phím đàn dìu dặt tay tiên
Khói trầm cao thấp tiếng huyền gần xa
Khúc đâu đầm ấm dương hoà
Ấy là hồ điệp hay là Trang sinh?
Khúc đâu êm ái xuân tình
Ấy hồn Thục đế hay mình đỗ quyên?
Trong sao châu nhỏ duềnh quyên
Ấm sao hạt ngọc Lam Điền mới đông
Lọt tai nghe suốt năm cung
Tiếng nào là chẳng não nùng xôn xao

LÝ THƯƠNG ẨN 李商隱
(Nhà thơ thời Vãn Đường)

Thứ Ba, 30 tháng 10, 2012

Vài nét về Đàn Guzheng (bản Anh ngữ)

GUZHENG (English)

 Net dep trong tieng dan tranh va guzheng

Đàn Tranh Việt Nam & Guzheng Trung Quốc song tấu

The gu-zheng originated during the Warring Period over 2500 years ago in China. The earliest known versions were constructed with a bamboo frame and used silk strings. Its scale was pentatonic, using the notes DO, RE, MI, SOL, and LA with a major note for each of its five strings. Because the gu-zheng was developed in a region called "Qin Quo," its name became known as the "Qin Zheng."
The gu-zheng became very popular in the imperial court and among the common people. Historical records from ancient books and scholarly writings give vivid accounts of the instrument and its music.

Hou Jin, a scholar of the Eastern Han Period (25 A.D. - 220 A.D.) wrote that the gu-zheng’s sound touches the heavens above and the gods and spirits below. The gu-zheng became improved by the Tang dynasty (618 A.D. - 907 A.D.). The number of strings was increased from five to thirteen, and the bamboo was replaced with wu-tong or paulownia wood for the frame of the instrument. By the time of the cultural renaissance during the Tang dynasty, various forms of the gu-zheng appeared through cultural exchanges to Japan, Korea, Mongolia, Vietnam and many other Asian countries.

The gu-zheng remained popular through the later Qing dynasty (1644 A.D. - 1911 A.D.), where contemporary gu-zheng musicians began the first attempts to formalize gu-zheng music by compiling and arranging both classical and popular works such as "High Mountain and Flowing Water" and "Evening Song of the Fisherman." In 1948, the renown musician Cao Zheng established the first university level gu-zheng program in China. The old silk strings were replaced with nylon strings, which are still being used today. 

After the Cultural Revolution, the 1960’s revival of folk music also paved the way for the gu-zheng’s popular return. 

In the present, the gu-zheng has developed a wider range, depth, and versatility. Musicians are constantly refining new playing techniques for the instrument. One day a new generation of gu-zheng musicians will broaden the scope of the gu-zheng and take it to a higher level. 

(From http://www.melodyofguzheng.com/history_eng.htm)

SƠ LƯỢC VỀ ĐÀN GUZHENG TRUNG QUỐC

SƠ LƯỢC VỀ ĐÀN GUZHENG TRUNG QUỐC


Theo huyền thoại Trung Quốc, ngày xưa có một ông già sống chung với hai cậu con trai trẻ, ngoan và rất thích đàn. Trong nhà, ông bố có một cây đàn tranh 25 dây. (Ở đây, tôi xin mở dấu ngoặc, tự hỏi không biết có phải là cây đàn sắt hay chăng? Vì cây đàn sắt có 25 dây. Ðó chỉ là nghi vấn mà thôi). Trở lại chuyện hai cậu học đàn tranh. Một hôm bỗng dưng hai cậu cùng muốn đàn một lúc. Trong nhà chỉ có mỗi một cây đàn tranh. Lúc đầu còn lời qua tiếng lại. Dần dần, cãi nhau dữ dội. Ông bố nghe tiếng cãi nhau mới đi vào hỏi cớ sự làm sao. Khi hiểu ra sự tình, ông bố mới khuyên một trong hai người nên nhường cho người kia đàn trước. Nhưng rốt cuộc không sao hòa giải được. Tức giận quá, ông bố mới đi tìm một cây búa, rồi xách cây đàn chẻ ra làm đôi theo chiều dọc để làm thành hai cây đàn tranh: một cây 13 dây, bây giờ còn thấy ở miền Bắc Trung Quốc và ở Nhựt Bổn, còn cây kia 12 dây hiện vẫn còn thấy ở Mông Cổ và Triều Tiên. Lại có một giả thuyết khác cho rằng cây đàn tranh Trung Quốc là do ông Mông Ðiềm sáng chế ra vào thế kỷ thứ ba trước Tây Lịch. Hình thù cây đàn tranh Trung Quốc rất giống cây đàn tranh Việt Nam nhưng to hơn. Bề dài cây đàn lối 1m50. Mặt đàn làm bằng cây ngô đồng. Có 13 dây tơ theo truyền thống Bắc Kinh hay 16 dây sắt theo truyền thống Quảng Ðông, được căng dài trên mặt âm bảng. Cũng có một hàng trục và một hàng nhạn xê dịch được. Người đàn dùng ngón tay trỏ, ngón giữa và ngón cái của bàn tay mặt để khảy và ba ngón trỏ, giữa và áp út của bàn tay trái để nhấn. Họ chỉ dùng móng tay để khảy và rất ít khi dùng móng sắt, hay đồi mồi như người Việt. Cây đàn thường để trên bàn trước mặt người đàn hoặc để trên đùi. Ngày nay ở Ðài Loan, cây đàn tranh có cây ngắn độ 1 thước và cây dài tới 1m80. Kỹ thuật đóng đàn làm theo kỹ nghệ hóa. Khúc cây đưa vào máy cắt, và khi ra khỏi máy đã gần thành cây đàn. Thành ra cây đàn tranh rất tốt, kích thước không sai chạy, và hình dáng hoàn hảo, nhưng lại rất yếu về âm thanh.


Nghệ sĩ Trung Quốc Liu Fang (Lưu Phương) trình tấu Guzheng


Song tấu Guzheng


Một nghệ sĩ nhí biểu diễn Guzheng

Họ không còn tuyển lựa khúc cây tốt, già, có gân, tất cả mọi việc đều kỹ nghệ hóa, máy móc hóa, chuyên về lượng mà làm giảm đi phần phẩm. Ðàn tranh thường được sử dụng độc tấu, song tấu hoặc hoà tấu trong một dàn nhạc.

 

 

(Trích “Các loại đàn Tranh ở viễn đông” – GS Trần Quang Hải trình bày)



Mấy phen cố ý lỗi cung đàn?



Mấy phen cố ý lỗi cung đàn?
 

鳴箏

鳴箏金粟柱,  
素手玉房前。  
欲得周郎顧,  
時時誤拂弦。

Minh tranh

Minh tranh kim túc trụ,
Tố thủ ngọc phòng tiền.
Dục đắc Chu Lang cố,
Thời thời ngộ phất huyền.

Gảy đàn tranh

Gảy chiếc đàn tranh với phím vàng,
Nõn nà tay ngọc lướt dịu dàng.
Muốn được Chu Lang
*
năng ngoảnh lại,
Mấy phen cố ý lỗi cung đàn.

Lý Đoan李端
(Nhà thơ thời Trung Đường)
 
*Chu Lang cố: nghĩa là Chu Lang ngoảnh lại. Chu Lang tức Chu Du, lúc 24 tuổi làm Đô đốc thống lĩnh toàn quân đội nước Ngô thời Tam Quốc. Chu Du rất sành âm nhạc, nghe đàn đến chỗ nào có nhầm lẫn dù đang ngà say cũng ngoảnh lại nhìn người biểu diễn. Ở nước Ngô có câu “Khúc hữu ngộ, Chu Lang cố”. Ở đây dùng điển cố này để miêu tả tâm tình của người nhạc kỹ, cố tình gảy sai để được người say chú ý.


 

Những cánh hoa - Hanakage - LAN HƯƠNG & Koto

MỘT NGƯỜI BẠN CỦA TIẾNG HÁT QUÊ HƯƠNG
LAN HƯƠNG 
biểu diễn ĐÀN KOTO NHỰT BỔN


Những cánh hoa

Gió thổi trên bàn tay
Lung linh cánh hoa bay
Rớt từng nhụy vào dây
Rớt từng mộng vào mây…

(KV – riêng gửi Koto Lan Hương)

Haru no sono
Kurenai niou
Momo no hana
Shitaderu michi ni
Idetatsu otome

Vườn xuân đẹp sao
Đường đi ngời sáng
Bóng hoa hồng đào
Một người con gái
Từ đâu bước vào.

(Thi sĩ Nhựt Bổn Yakamochi – “Vạn diệp tập” bài số 4139)

 

 

 


 

 

 

 



Photos by KHÁNH VÂN